CHÚA NHẬT XXIX THƯỜNG NIÊN

  Trả lại cho Thiên Chúa hình ảnh của Ngài

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Mát-thêu (Mt 22, 15-21)

Khi ấy, các người Pharisêu đi bàn bạc với nhau, tìm cách làm cho Ðức Giêsu phải lỡ lời mà mắc bẫy. Họ sai các môn đệ của họ cùng đi với những người phe Hêrôđê, đến nói với Ðức Giêsu rằng: “Thưa Thầy, chúng tôi biết Thầy là người chân thật và cứ sự thật mà dạy đường lối của Thiên Chúa. Thầy cũng chẳng vị nể ai, vì Thầy không cứ bề ngoài mà đánh giá người ta. Vậy xin Thầy cho biết ý kiến: có được phép nộp thuế cho Xêda hay không?”

Nhưng Ðức Giêsu biết họ có ác ý, nên Người nói: “Tại sao các người lại thử tôi, hỡi những kẻ giả hình! Ðưa đồng tiền nộp thuế cho tôi xem!” Họ liền đưa cho Người một quan tiền. Người hỏi họ: “Hình và danh hiệu này là của ai đây?” Họ đáp: “Của Xêda”. Bấy giờ, Người bảo họ: “Thế thì của Xêda, trả về Xêda; của Thiên Chúa, trả về Thiên Chúa”.

TRẢ LẠI CHO THIÊN CHÚA HÌNH ẢNH CỦA NGÀI

Cuộc đối đầu giữa Đức Giêsu và giới lãnh đạo Do Thái giáo ngày càng trở nên gay gắt, đặc biệt là trong những ngày cuối cùng trước khi Người bước vào cuộc khổ nạn. Bầu khí tại Giêrusalem lúc này đặc quánh những toan tính chính trị và tôn giáo, nơi mà sự thật bị che lấp bởi những mưu mô và lòng hận thù. Trong bối cảnh đó, trang Tin Mừng hôm nay mở ra cho chúng ta thấy một bức tranh vừa bi hài vừa sâu sắc về thân phận con người và chủ quyền tuyệt đối của Thiên Chúa. Những người Pharisêu, vốn dĩ tự hào mình là những kẻ giữ luật nghiêm ngặt và yêu nước, lại đi bắt tay với những người phe Hêrôđê, là những kẻ thỏa hiệp với chính quyền đô hộ La Mã. Hai nhóm người này bình thường như nước với lửa, họ khinh bỉ nhau và không bao giờ đội trời chung, nhưng hôm nay họ lại “đi bàn bạc với nhau”. Sự liên minh quái gở này không xuất phát từ thiện chí hòa giải, mà từ một mục đích đen tối chung: tiêu diệt Đức Giêsu. Cái bắt tay của họ là cái bắt tay của bóng tối, minh chứng cho việc khi con người để lòng thù hận chi phối, họ sẵn sàng chà đạp lên chính nguyên tắc sống của mình để đạt được mục đích loại trừ người công chính.

Họ đến gặp Đức Giêsu với một lời khen ngợi mở đầu đầy ngọt ngào nhưng tẩm ngầm thuốc độc. Họ gọi Người là “Thầy”, khen Người là “chân thật”, ca tụng Người “dạy đường lối Thiên Chúa” và “không vị nể ai”. Nếu những lời này được thốt ra từ những tâm hồn chân thành, đó sẽ là lời tuyên xưng đức tin tuyệt vời nhất. Nhưng trớ trêu thay, những lời chân lý ấy lại phát ra từ những cái miệng giả hình, biến chúng thành những lời mỉa mai chua chát nhất. Họ dùng sự thật để giăng bẫy Đấng là Sự Thật. Câu hỏi họ đặt ra: “Có được phép nộp thuế cho Xêda hay không?” là một cái bẫy lưỡng nan hoàn hảo theo toan tính của loài người. Nếu Đức Giêsu nói “Có”, Người sẽ bị dân chúng coi là kẻ phản quốc, kẻ xu nịnh ngoại bang, một đấng Messia giả hiệu ủng hộ ách thống trị của La Mã lên dân Chúa chọn. Nếu Người nói “Không”, phe Hêrôđê sẽ lập tức tố cáo Người là kẻ phản loạn, xúi giục dân chúng chống lại hoàng đế, và cái chết sẽ là điều chắc chắn dành cho Người. Dù trả lời thế nào, cánh cửa tử thần cũng dường như đã mở toang trước mắt.

Nhưng Đức Giêsu, Đấng thấu suốt tâm can con người, không bước vào cái bẫy logic nhị nguyên ấy. Người không tranh luận về chính trị, Người đưa vấn đề lên một tầm cao mới, soi rọi vào tận căn tính của sự hiện hữu. Người yêu cầu họ cho xem đồng tiền nộp thuế. Hành động này tự nó đã là một sự lật tẩy. Những người Pharisêu, vốn ghê tởm sự ô uế của dân ngoại, lại mang trong mình đồng tiền có in hình hoàng đế La Mã. Tại nơi thánh thiêng, họ lại giữ trong túi vật mà họ coi là ngẫu tượng. Khi Đức Giêsu hỏi: “Hình và danh hiệu này là của ai?”, họ buộc phải thừa nhận: “Của Xêda”. Và câu trả lời của Chúa Giêsu đã trở thành kim chỉ nam cho mọi thời đại: “Của Xêda, trả về Xêda; của Thiên Chúa, trả về Thiên Chúa”.

Lời tuyên bố này không đơn thuần là một giải pháp khôn khéo để thoát bẫy. Nó là một cuộc cách mạng về tư tưởng. “Của Xêda trả về Xêda” – Đức Giêsu thừa nhận thực tế trần thế, thừa nhận vai trò của nhà nước và nghĩa vụ công dân. Kitô hữu không phải là những kẻ trốn tránh trách nhiệm xã hội, không phải là những người sống bên lề cuộc đời. Chúng ta vẫn sử dụng đường sá, an ninh, và các tiện ích xã hội, do đó việc đóng góp để duy trì công ích là một lẽ công bằng. Nhưng vế thứ hai mới là trọng tâm và là đỉnh cao của mặc khải: “Của Thiên Chúa, trả về Thiên Chúa”. Đây không phải là sự phân chia ngang hàng 50-50 giữa Đạo và Đời, giữa Giáo hội và Nhà nước. Đây là sự khẳng định chủ quyền tuyệt đối. Nếu đồng tiền thuộc về Xêda vì nó mang hình ảnh của Xêda, thì con người thuộc về ai? Con người thuộc về Thiên Chúa, bởi vì con người mang hình ảnh của Thiên Chúa.

Ngay từ trang đầu tiên của Kinh Thánh, sách Sáng Thế đã khẳng định: “Thiên Chúa sáng tạo con người theo hình ảnh mình, Thiên Chúa sáng tạo con người theo hình ảnh Thiên Chúa”. Mỗi con người, dù là vua chúa hay nô lệ, dù giàu sang hay nghèo hèn, đều được khắc ghi trong sâu thẳm linh hồn mình “hình và danh hiệu” của Thiên Chúa. Chúng ta là “đồng tiền” của Chúa. Vì thế, toàn bộ con người chúng ta, từ hơi thở, nhịp tim, trí tuệ đến linh hồn, đều thuộc trọn về Ngài. Không một quyền lực trần thế nào, dù là Xêda hay bất cứ thể chế nào, có quyền chiếm đoạt vị trí của Thiên Chúa trong tâm hồn con người. Trả về cho Thiên Chúa những gì của Thiên Chúa có nghĩa là chúng ta phải sống sao cho xứng đáng với phẩm giá cao quý ấy. Đó là việc nhận ra rằng cuộc đời này không phải của riêng ta để ta phung phí, cũng không phải của thế gian để ta bán rẻ.

Tuy nhiên, bi kịch của con người thời đại hôm nay là chúng ta thường xuyên nhầm lẫn về quyền sở hữu này. Chúng ta mải mê đi tìm kiếm và tích trữ những đồng tiền mang hình Xêda, để rồi vô tình để cho hình ảnh Thiên Chúa trong mình bị lu mờ, bị bụi bám, thậm chí bị biến dạng. Chúng ta nộp thuế cho cuộc đời bằng sức khỏe, thời gian, và cả lương tâm của mình, nhưng lại keo kiệt với Thiên Chúa từng phút cầu nguyện, từng chút bác ái. Có những lúc chúng ta để cho quyền lực, danh vọng, và tiền bạc trở thành ông chủ, trở thành “Xêda” mới cai trị tâm hồn mình. Khi ấy, chúng ta đang lấy “của Thiên Chúa” để nộp cho ngẫu tượng. Lời Chúa hôm nay là một tiếng chuông cảnh tỉnh mạnh mẽ. Nó đòi hỏi chúng ta phải rà soát lại “hình ảnh” nào đang nổi bật trong cuộc đời mình. Liệu người khác nhìn vào chúng ta, họ có thấy hình ảnh của một Thiên Chúa tình yêu, bao dung và thánh thiện, hay họ chỉ thấy hình ảnh của sự toan tính, ích kỷ và tham lam?

Trả về cho Thiên Chúa không chỉ là đi lễ, đọc kinh hay dâng cúng tiền bạc. Đó là việc dâng hiến trọn vẹn ý chí và tự do của mình để thi hành thánh ý Ngài. Đó là việc bảo vệ sự sống, bảo vệ phẩm giá con người, bởi vì xúc phạm đến con người là xúc phạm đến chính hình ảnh của Thiên Chúa. Khi chúng ta tôn trọng sự thật, khi chúng ta đấu tranh cho công lý, khi chúng ta yêu thương những người bé mọn, là chúng ta đang lau sáng hình ảnh Thiên Chúa nơi tha nhân và nơi chính mình. Đồng tiền của Xêda có thể mua được vật chất, nhưng không mua được hạnh phúc vĩnh cửu. Chỉ khi chúng ta biết “trả mình về cho Chúa”, nghĩa là đặt cuộc đời mình vào đúng quỹ đạo của tình yêu Thiên Chúa, chúng ta mới tìm thấy bình an đích thực.

Cuộc sống trần thế này đầy rẫy những giằng co. Chúng ta sống giữa thế gian nhưng không thuộc về thế gian. Chúng ta là công dân của một quốc gia, nhưng đồng thời, và quan trọng hơn, chúng ta là công dân của Nước Trời. Nghĩa vụ với Xêda là tạm thời và hữu hạn, còn nghĩa vụ với Thiên Chúa là vĩnh cửu và vô hạn. Đừng để cho những lo toan cơm áo gạo tiền, những áp lực của xã hội làm chúng ta quên mất mình là ai và mình thuộc về ai. Hãy nhìn vào đồng tiền để thấy sự giới hạn của quyền lực trần thế, nhưng hãy nhìn vào Thánh Giá Đức Kitô để thấy giá trị vô song của linh hồn mình. Trên Thánh Giá, Đức Giêsu đã trả lại cho Chúa Cha sự vâng phục tuyệt đối, và qua đó, Người đã phục hồi hình ảnh Thiên Chúa nơi nhân loại vốn đã bị tội lỗi làm hoen ố.

Hôm nay, mỗi người hãy tự vấn: Trong trái tim tôi đang khắc ghi hình ảnh ai? Tôi đang nỗ lực làm đẹp lòng ai? Tôi đang tiêu xài cuộc đời mình cho ai? Nếu chúng ta nhận ra mình đã lỡ để cho hình ảnh thế gian xâm chiếm quá nhiều, hãy can đảm “trả lại” cho thế gian những gì hư nát, để dành trọn vẹn tâm hồn cho Đấng đã dựng nên và cứu chuộc chúng ta. Bởi vì, cuối cùng, khi mọi đồng tiền đều trở nên vô nghĩa, khi mọi vương quốc trần gian sụp đổ, chỉ còn lại một điều duy nhất tồn tại: đó là mối tương quan giữa chúng ta và Thiên Chúa. Hãy sống sao cho đến ngày sau hết, khi Thiên Chúa nhìn vào chúng ta, Ngài nhận ra ngay hình ảnh của chính Ngài, và phán: “Đây là con của Ta, thuộc về Ta trọn vẹn”.

Lm. Anmai, CSsR