Thứ Sáu Tuần XXVII Thường Niên
Thánh Đê-ni và các bạn tử đạo; Thánh Gio-an Lê-ô-nac-đi, linh mục 

HẠNH PHÚC CỦA NGƯỜI LẮNG NGHE VÀ TUÂN GIỮ LỜI THIÊN CHÚA

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Luca (Lc 11, 27-28)

Khi Đức Giêsu đang giảng dạy, thì giữa đám đông có một người phụ nữ lên tiếng thưa với Người: “Phúc thay người mẹ đã cưu mang và cho Thầy bú mớm!” Nhưng Người đáp lại: “Đúng hơn phải nói rằng: Phúc thay kẻ lắng nghe và tuân giữ lời Thiên Chúa”.

HẠNH PHÚC CỦA NGƯỜI LẮNG NGHE VÀ TUÂN GIỮ LỜI THIÊN CHÚA

Trong hành trình đức tin của mỗi người Kitô hữu, khát vọng sâu thẳm nhất luôn là tìm kiếm hạnh phúc và sự bình an đích thực, một niềm hạnh phúc không mong manh dễ vỡ như bọt bèo trần thế mà là một niềm hạnh phúc trường cửu, bén rễ sâu trong tâm hồn và vươn cao tới tận trời xanh. Đoạn Tin Mừng ngắn gọn nhưng súc tích mà chúng ta vừa nghe hôm nay từ thánh sử Luca mở ra cho chúng ta một chân trời mới về định nghĩa của hạnh phúc, một cuộc đối thoại thoạt nhìn có vẻ đơn sơ giữa một người phụ nữ vô danh và Chúa Giêsu, nhưng lại chứa đựng một mạc khải thần học sâu sắc về bản chất của việc làm môn đệ và mối tương quan đích thực với Thiên Chúa. Khởi đi từ một lời khen ngợi rất đời thường, rất nhân bản, Chúa Giêsu đã dẫn dắt đám đông và cả chúng ta hôm nay đi từ cái nhìn huyết thống tự nhiên sang cái nhìn siêu nhiên của đức tin.

Bối cảnh của câu chuyện diễn ra khi Chúa Giêsu đang giảng dạy, lời của Ngài có sức mạnh và uy quyền khiến lòng người rung động, và chính trong bầu khí linh thiêng ấy, một người phụ nữ trong đám đông, có lẽ vì quá ngưỡng mộ sự khôn ngoan và quyền năng của Chúa, đã không kìm nén được cảm xúc mà thốt lên một lời ca tụng dành cho người mẹ đã sinh thành ra Ngài. Bà nói: “Phúc thay người mẹ đã cưu mang và cho Thầy bú mớm”. Đây là một phản xạ rất tự nhiên của con người, đặc biệt là trong văn hóa Á Đông và Do Thái giáo, nơi mà vinh dự của người con là niềm tự hào của cha mẹ, và phúc đức của cha mẹ để lại cho con cái. Người phụ nữ ấy nhìn thấy vinh quang của Chúa Giêsu và ngay lập tức liên tưởng đến người mẹ đã sinh ra Ngài, bà khen ngợi Đức Maria là người có phúc vì đã có một người con tuyệt vời như vậy. Lời khen này hoàn toàn đúng đắn và xuất phát từ một tấm lòng chân thành, bởi lẽ được làm mẹ của Đấng Cứu Thế quả là một ân huệ vô song mà Thiên Chúa dành cho Đức Trinh Nữ Maria, một đặc ân mà muôn đời sẽ khen ngợi là diễm phúc.

Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở đó, chúng ta mới chỉ chạm đến lớp vỏ bên ngoài của mầu nhiệm, mới chỉ nhìn thấy khía cạnh huyết thống của sự may mắn. Chúa Giêsu không phủ nhận lời khen ngợi đó, Ngài không chối bỏ công lao sinh thành dưỡng dục của Mẹ mình, nhưng Ngài muốn nhân cơ hội này để nâng tầm nhìn của người phụ nữ kia và của tất cả chúng ta lên một tầm cao mới. Ngài đáp lại: “Đúng hơn phải nói rằng: Phúc thay kẻ lắng nghe và tuân giữ lời Thiên Chúa”. Câu trả lời của Chúa Giêsu không phải là một gáo nước lạnh dập tắt lòng nhiệt thành của người phụ nữ, cũng không phải là lời chối bỏ tình mẫu tử thiêng liêng với Đức Maria. Trái lại, đây là lời tôn vinh cao nhất mà Chúa Giêsu dành cho Mẹ của mình, và đồng thời là lời mời gọi khẩn thiết dành cho mỗi chúng ta. Chúa Giêsu muốn khẳng định rằng, mối liên hệ huyết thống, dù thiêng liêng và cao quý đến đâu, cũng không quan trọng bằng mối liên hệ đức tin được thiết lập qua việc lắng nghe và thực hành Lời Chúa.

Phúc thay kẻ lắng nghe Lời Thiên Chúa. “Lắng nghe” ở đây không chỉ đơn thuần là việc âm thanh lọt vào tai, hay là việc tiếp nhận thông tin một cách thụ động. Trong truyền thống Kinh Thánh, “lắng nghe” (Shema) đồng nghĩa với việc vâng phục, là để cho Lời Chúa thấm nhập vào tận sâu thẳm tâm hồn, để Lời ấy chất vấn, soi rọi và biến đổi cuộc đời mình. Lắng nghe là một thái độ của con tim, một sự mở lòng ra để đón nhận ý muốn của Thiên Chúa, gạt bỏ đi những ồn ào náo nhiệt của thế gian, những toan tính ích kỷ của bản thân để nhường chỗ cho tiếng nói của Chân Lý. Giữa một thế giới đầy dẫy những tiếng ồn, từ tiếng ồn của xe cộ, máy móc đến tiếng ồn của những thông tin nhiễu loạn trên mạng xã hội, và cả những tiếng ồn trong chính nội tâm đầy xáo trộn của chúng ta, việc lắng nghe Lời Chúa trở thành một thách đố lớn lao nhưng cũng là phương dược chữa lành duy nhất. Chỉ khi biết lắng nghe, chúng ta mới biết Thiên Chúa muốn gì nơi mình, mới nhận ra đâu là con đường dẫn đến sự sống thật.

Nhưng lắng nghe thôi chưa đủ, Chúa Giêsu nhấn mạnh vế thứ hai: “và tuân giữ lời Thiên Chúa”. Tuân giữ không chỉ là giữ gìn trong ký ức, mà là đem ra thực hành, biến Lời nghe được thành hành động cụ thể, thành lối sống hằng ngày. Lời Chúa không phải là một lý thuyết suông để chúng ta nghiên cứu hay tranh luận, mà là Lời Hằng Sống, Lời ban sự sống và đòi hỏi sự sống. Đức tin không có hành động là đức tin chết. Việc tuân giữ Lời Chúa đòi hỏi sự can đảm, sự hy sinh và lòng kiên trì, bởi vì Lời Chúa thường đi ngược lại với những xu hướng dễ dãi của xác thịt, ngược lại với những thói quen xấu và những cám dỗ ngọt ngào của trần gian. Tuân giữ Lời Chúa là chấp nhận đi vào con đường hẹp, con đường của Thập Giá, nhưng đó lại là con đường dẫn đến vinh quang Phục Sinh. Như hạt giống gieo vào đất, nếu không mục nát đi thì nó chỉ trơ trọi một mình, nhưng nếu chết đi, nó mới sinh nhiều bông hạt. Việc thực hành Lời Chúa chính là quá trình để cho con người cũ của chúng ta chết đi, để con người mới trong Đức Kitô được hình thành và lớn lên mỗi ngày.

Khi Chúa Giêsu tuyên bố mối phúc này, Ngài đang ngầm ca ngợi Đức Maria một cách trọn vẹn nhất. Bởi vì, trước khi cưu mang Ngôi Lời trong cung lòng trinh nguyên theo huyết thống, Đức Maria đã cưu mang Lời Thiên Chúa trong tâm hồn qua đức tin. Biến cố Truyền Tin là minh chứng hùng hồn nhất cho thái độ lắng nghe và tuân giữ của Mẹ. Khi sứ thần Gabriel truyền tin, Mẹ đã lắng nghe, đã suy đi nghĩ lại trong lòng, và cuối cùng đã thốt lên lời “Xin Vâng” (Fiat) đầy tin tưởng: “Này tôi là tôi tớ Chúa, tôi xin vâng như lời sứ thần truyền”. Suốt cuộc đời, từ máng cỏ Bêlem nghèo hèn đến cuộc trốn chạy sang Ai Cập, từ những năm tháng ẩn dật tại Nazareth đến đỉnh cao đau thương dưới chân Thập Giá, Mẹ Maria luôn là người lắng nghe và tuân giữ Lời Chúa một cách trọn hảo. Mẹ không hiểu hết mọi sự ngay từ đầu, nhưng Mẹ hằng ghi nhớ mọi kỷ niệm và suy đi nghĩ lại trong lòng. Chính vì thế, Mẹ là người có phúc nhất, không chỉ vì Mẹ đã cho Chúa Giêsu bú mớm, mà quan trọng hơn, vì Mẹ là người môn đệ đầu tiên và mẫu mực nhất trong việc thực thi ý muốn của Thiên Chúa.

Lời Chúa hôm nay cũng là một lời cảnh tỉnh cho mỗi chúng ta về thái độ sống đạo của mình. Có khi nào chúng ta tự hào mình là người Công giáo, là con cái Chúa, mình đi lễ đọc kinh hằng ngày, nhưng lại bỏ quên cốt lõi của đạo là Lời Chúa? Chúng ta có thể hãnh diện về “huyết thống thiêng liêng” là được Rửa tội, được gia nhập Hội Thánh, nhưng nếu chúng ta không lắng nghe và sống Lời Chúa, thì sự hãnh diện đó có ích gì? Chúa Giêsu khẳng định rằng mối tương quan đích thực với Ngài không dựa trên nhãn mác bên ngoài, không dựa trên những đặc quyền đặc lợi, mà dựa trên sự vâng phục của đức tin. Bất cứ ai làm theo ý muốn của Cha Ngài, người đó là anh chị em, là mẹ của Ngài. Đây là một vinh dự lớn lao mà Chúa trao ban cho chúng ta: chúng ta có thể trở nên người thân thiết của Chúa, có thể “cưu mang” và “sinh hạ” Chúa vào trong thế giới hôm nay bằng chính đời sống bác ái, yêu thương và phục vụ của mình.

Mỗi khi chúng ta mở sách Tin Mừng ra đọc với lòng khao khát, đó là lúc chúng ta đang lắng nghe. Mỗi khi chúng ta tha thứ cho một người xúc phạm đến mình vì nhớ lời Chúa dạy, đó là lúc chúng ta đang tuân giữ. Mỗi khi chúng ta chia sẻ cơm áo cho người nghèo, an ủi người sầu khổ, sống trung thực giữa gian dối, giữ gìn sự trong sạch giữa ô uế, đó là lúc chúng ta đang hiện thực hóa mối phúc mà Chúa Giêsu rao giảng. Hạnh phúc đích thực không nằm ở việc sở hữu nhiều của cải, danh vọng hay quyền lực, mà nằm ở sự bình an sâu thẳm khi biết mình đang đi đúng đường lối của Chúa, đang sống trong tình yêu và ân sủng của Ngài. Lời Chúa là ngọn đèn soi cho con bước, là ánh sáng chỉ đường con đi. Nếu tách rời khỏi Lời Chúa, đời sống Kitô hữu sẽ trở nên khô khan, cằn cỗi và mất phương hướng. Ngược lại, bám rễ sâu vào Lời Chúa, chúng ta sẽ như cây trồng bên dòng nước, sinh hoa trái đúng mùa và cành lá không bao giờ tàn héo.

Chúng ta đang sống trong một thời đại đề cao hiệu quả tức thời, người ta thích nhìn thấy những phép lạ nhãn tiền, những thành công rực rỡ bên ngoài. Nhưng con đường của Tin Mừng lại là con đường của sự âm thầm, sâu lắng, con đường của hạt cải nhỏ bé mọc lên thành cây lớn, của nắm men vùi trong bột. Việc lắng nghe và tuân giữ Lời Chúa đòi hỏi sự kiên nhẫn và lòng trung thành. Không phải ngày một ngày hai mà chúng ta trở nên thánh thiện, nhưng là qua từng ngày sống, từng chọn lựa nhỏ bé, từng nỗ lực vượt qua chính mình để Lời Chúa thấm vào trong máu thịt, trở thành xương, thành thịt, thành hơi thở của chúng ta. Đó là một cuộc chiến đấu thiêng liêng không ngừng nghỉ, nhưng trong cuộc chiến ấy, chúng ta không cô đơn, vì có Chúa Thánh Thần luôn đồng hành, soi sáng và ban sức mạnh.

Lạy Chúa, xin cho chúng con biết noi gương Mẹ Maria, luôn giữ tâm hồn mình trong tư thế sẵn sàng lắng nghe tiếng Chúa. Xin đừng để những lo toan của cuộc sống cơm áo gạo tiền làm bít lối tai tâm hồn chúng con. Xin cho Lời Chúa trở thành lương thực hằng ngày nuôi dưỡng đức tin của chúng con, để chúng con không chỉ là những người nghe Lời suông, mà là những người thực hành Lời Chúa một cách nhiệt thành. Xin cho chúng con cảm nghiệm được niềm hạnh phúc sâu xa của những người thuộc về gia đình của Chúa, gia đình của những kẻ tin và sống theo Lời Chân Lý, để cuộc đời chúng con trở thành một bài ca tạ ơn, một Tin Mừng sống động giới thiệu Chúa cho mọi người xung quanh. Vì hạnh phúc lớn nhất của đời người không phải là được cả thế giới ca tụng, mà là được Chúa nhìn nhận: “Đây là người đã nghe và giữ lời Ta”.

Lm. Anmai, CSsR