Thứ Ba Tuần XXVIII Thường Niên

Tin Mừng: Lc 11, 37-41

CÁI BÊN TRONG MỚI LÀ ĐIỀU QUAN TRỌNG

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca (Lc 11, 37-41)

Đang khi Đức Giê-su nói, thì có một người Pha-ri-sêu mời Người đến nhà dùng bữa. Người vào và vào bàn ăn. Thấy vậy, người Pha-ri-sêu lấy làm lạ vì Người không rửa tay trước bữa ăn. Nhưng Chúa nói với ông ấy rằng: “Thật, nhóm Pha-ri-sêu các người, bên ngoài chén đĩa, thì các người rửa sạch, nhưng bên trong các người thì đầy những chuyện cướp bóc, gian tà. Đồ ngốc! Đấng làm ra cái bên ngoài lại đã không làm ra cái bên trong sao? Tốt hơn, hãy bố thí những gì ở bên trong, thì bấy giờ mọi sự sẽ trở nên trong sạch cho các người.”

CÁI BÊN TRONG MỚI LÀ ĐIỀU QUAN TRỌNG

Hôm nay, chúng ta chứng kiến một khung cảnh tưởng chừng như rất đời thường nhưng lại ẩn chứa một cuộc xung đột gay gắt về tư tưởng tôn giáo và đạo đức. Đức Giêsu được một người Pharisêu mời dùng bữa. Lời mời này có thể xuất phát từ sự hiếu kỳ, lòng ngưỡng mộ, hoặc cũng có thể là một cơ hội để quan sát vị ngôn sứ mới nổi danh này. Tuy nhiên, bầu khí của bữa ăn đã nhanh chóng trở nên căng thẳng ngay từ những phút đầu tiên, không phải vì những tranh luận thần học cao siêu, mà bắt đầu từ một cử chỉ rất nhỏ: rửa tay trước khi ăn.

Đối với người Do Thái thời bấy giờ, và đặc biệt là nhóm Pharisêu, việc rửa tay không chỉ đơn thuần là vấn đề vệ sinh y tế như chúng ta hiểu ngày nay. Đó là một nghi thức thanh tẩy quan trọng, một dấu chỉ của sự thánh thiện, một lề luật của cha ông để tách biệt người Do Thái khỏi những gì được coi là ô uế của dân ngoại. Việc rửa tay khẳng định căn tính đạo đức và sự tuân giữ lề luật nghiêm ngặt của họ. Chính vì thế, khi thấy Đức Giêsu vào bàn ăn mà bỏ qua nghi thức này, người Pharisêu đã “lấy làm lạ”. Sự ngạc nhiên này không chỉ là thắc mắc, mà còn hàm chứa một sự phán xét ngầm: Tại sao một người được coi là Thầy, là Đấng Thánh, lại có thể sơ suất và coi thường truyền thống thánh thiêng như vậy?

Đức Giêsu, Đấng thấu suốt mọi tâm can, đã không bỏ qua ánh mắt phán xét ấy. Người không xin lỗi vì sự sơ suất, cũng không giải thích rằng tay mình đã sạch. Trái lại, Người dùng chính cơ hội này để lật tẩy một căn bệnh trầm kha trong đời sống tâm linh của con người mọi thời đại, đó là căn bệnh hình thức và giả hình. Người lên tiếng một cách mạnh mẽ, thậm chí là gay gắt: “Thật, nhóm Pharisêu các người, bên ngoài chén đĩa, thì các người rửa sạch, nhưng bên trong các người thì đầy những chuyện cướp bóc, gian tà”.

Hình ảnh cái chén, cái đĩa rất gần gũi trong bữa ăn đã được Đức Giêsu nâng lên thành một biểu tượng sâu sắc về con người. Mỗi chúng ta cũng giống như một chiếc chén. Chúng ta thường rất nỗ lực để lau chùi “bên ngoài” của mình. Cái bên ngoài ấy là gì? Đó là danh tiếng, là địa vị xã hội, là những lời nói đạo đức, là những việc làm từ thiện được công bố rộng rãi, là sự chỉnh tề trong trang phục khi đến nhà thờ, là sự tuân giữ tỉ mỉ những luật lệ mà người khác có thể nhìn thấy. Chúng ta sợ bị người đời chê cười, sợ bị đánh giá là thiếu văn hóa hay kém đạo đức. Chúng ta dành rất nhiều thời gian, tiền bạc và công sức để tô vẽ cho cái vỏ bọc bên ngoài ấy sao cho thật lộng lẫy, sạch sẽ và đáng kính trọng.

Thế nhưng, Đức Giêsu nhìn thấy điều mà mắt thường không thấy. Người nhìn thẳng vào “lòng chén”, tức là tâm hồn, lương tâm và cõi lòng sâu thẳm của mỗi người. Và ở đó, Người thấy gì nơi những người Pharisêu vốn nổi tiếng đạo đức? Người thấy “chuyện cướp bóc, gian tà”. Thật là một sự tương phản kinh hoàng. Bên ngoài là áo tua dài, là kinh kệ râm ran, là nghi thức tẩy rửa kỹ lưỡng; nhưng bên trong là lòng tham không đáy, là sự toan tính hại người, là sự kiêu ngạo muốn chiếm đoạt vinh quang của Thiên Chúa và bóc lột người nghèo khó. Sự sạch sẽ bên ngoài chỉ là một tấm màn che đậy sự thối nát bên trong.

Lời trách mắng “Đồ ngốc!” của Chúa Giêsu nghe có vẻ nặng nề, nhưng đó là tiếng chuông cảnh tỉnh của một vị lương y đang cố gắng cứu sống bệnh nhân đang mê muội. Sự ngốc nghếch ở đây nằm ở chỗ họ đã quên mất một chân lý căn bản: Thiên Chúa là Đấng Tạo Hóa toàn năng. “Đấng làm ra cái bên ngoài lại đã không làm ra cái bên trong sao?”. Thiên Chúa không chỉ tạo ra thân xác, Ngài còn tạo dựng linh hồn. Ngài không chỉ nhìn thấy hành động, Ngài còn thấu suốt động cơ. Làm sao con người có thể nghĩ rằng mình có thể qua mặt được Thiên Chúa bằng vài nghi thức tẩy rửa bên ngoài trong khi để cho tâm hồn mình hoen ố bởi tội lỗi? Tôn giáo đích thực không phải là sự trình diễn trước mặt người đời, mà là sự tương quan chân thật trước mặt Thiên Chúa.

Vậy làm thế nào để rửa sạch cái bên trong? Làm thế nào để tẩy uế tâm hồn khỏi những cặn bẩn của tham lam và ích kỷ? Đức Giêsu đã đưa ra một phương thuốc vô cùng cụ thể và thiết thực: “Tốt hơn, hãy bố thí những gì ở bên trong, thì bấy giờ mọi sự sẽ trở nên trong sạch cho các người”. Tại sao việc bố thí lại có sức mạnh thanh tẩy ghê gớm đến vậy? Bởi vì căn rễ của sự ô uế bên trong chính là lòng tham và sự khép kín. Lòng tham khiến chúng ta muốn vơ vét vào cho mình, muốn chiếm đoạt của người khác, từ đó sinh ra gian tà, cướp bóc, ghen ghét.

Bố thí, theo lời dạy của Chúa, không chỉ là ném một vài đồng xu lẻ cho người nghèo để mua lấy sự bình an hay tiếng khen. Bố thí ở đây là “cho đi những gì ở bên trong”. Đó là sự chia sẻ xuất phát từ lòng thương xót, là sự từ bỏ quyền sở hữu để trao ban cho tha nhân. Khi chúng ta biết mở lòng ra để cho đi, biết chia sẻ cơm áo, thời gian, sự cảm thông và tình yêu thương với người bất hạnh, chính hành động đó sẽ phá vỡ cái vỏ bọc cứng ngắc của lòng ích kỷ. Khi dòng chảy của tình yêu thương tuôn ra, nó sẽ cuốn trôi đi những rác rưởi của lòng tham lam và gian ác. Một tâm hồn biết xót thương và chia sẻ là một tâm hồn đang được thanh lọc.

Lời Chúa hôm nay không chỉ dành cho người Pharisêu xưa kia, mà đang nói trực tiếp với mỗi người chúng ta trong thế giới hiện đại. Chúng ta đang sống trong một nền văn hóa chú trọng hình thức hơn nội dung, chú trọng “cái ảo” hơn “cái thật”. Chúng ta lo lắng chăm chút cho hình ảnh của mình trên mạng xã hội, lo lắng về những đánh giá của dư luận, nhưng lại ít khi dành thời gian để tĩnh lặng và nhìn sâu vào tâm hồn mình. Có thể chúng ta vẫn đi lễ, vẫn đọc kinh, vẫn giữ các luật lệ của Hội Thánh, nhưng bên trong lòng chúng ta đang chứa đựng điều gì? Có phải là sự ghen ghét anh chị em, sự cay cú vì thua thiệt, những toan tính thiếu trung thực trong làm ăn, hay sự dửng dưng vô cảm trước nỗi đau của người khác?

Chúa mời gọi chúng ta hãy can đảm đối diện với sự thật về bản thân mình. Đừng chỉ lo rửa cái vỏ bên ngoài. Đừng biến đời sống đạo đức thành một màn kịch. Hãy để Lời Chúa soi rọi vào những góc khuất tối tăm nhất của tâm hồn. Nếu thấy ở đó có sự tham lam, hãy chữa trị bằng sự quảng đại. Nếu thấy ở đó có hận thù, hãy chữa trị bằng sự tha thứ. Nếu thấy ở đó có sự dối trá, hãy chữa trị bằng sự chân thật. Sự thanh sạch đích thực mà Thiên Chúa mong đợi là sự thanh sạch của con tim, của một tấm lòng biết yêu thương và kính sợ Thiên Chúa thực sự. Chỉ khi “cái bên trong” được rửa sạch bằng tình yêu và ân sủng, thì toàn bộ đời sống của chúng ta – từ lời nói, hành động đến cử chỉ bên ngoài – mới thực sự trở nên trong sạch và đẹp lòng Thiên Chúa.

Xin Chúa giúp chúng ta không trở thành những “người Pharisêu thời nay”, nhưng biết sống đạo một cách chân thành, thống nhất giữa đạo và đời, giữa bên trong và bên ngoài, để mỗi ngày sống là một ngày chúng ta trở nên giống Chúa hơn, Đấng là Chân, Thiện, Mỹ tuyệt đối.

Lm. Anmai, CSsR