CHÚA NHẬT XXVII THƯỜNG NIÊN

 Tin Mừng: Mt 21, 33-43

LÀM VƯỜN NHO CHO CHÚA HAY CHIẾM ĐOẠT VƯỜN NHO?

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu (Mt 21, 33-43)

Khi ấy, Đức Giê-su nói với các thượng tế và kỳ mục trong dân rằng: “Các ông hãy nghe một dụ ngôn khác: Có gia chủ kia trồng được một vườn nho; chung quanh vườn, ông rào giậu; trong vườn, ông khoét bồn đạp nho, và xây một tháp canh. Ông cho tá điền canh tác, rồi trẩy đi xa. Gần đến mùa hái nho, ông sai đầy tớ đến gặp các tá điền để thu hoa lợi. Bọn tá điền bắt các đầy tớ ông: chúng đánh người này, giết người kia, ném đá người nọ. Ông lại sai một số đầy tớ khác đông hơn trước: nhưng bọn tá điền cũng xử với họ y như vậy. Sau cùng, ông sai chính con trai mình đến gặp chúng, vì nghĩ rằng: “Chúng sẽ nể con ta.” Nhưng bọn tá điền vừa thấy người con, thì bảo nhau: “Đứa thừa tự đây rồi! Nào ta giết quách nó đi, và đoạt lấy gia tài nó!” Thế là chúng bắt lấy cậu, quăng ra bên ngoài vườn nho, và giết đi. Vậy xin hỏi: Khi ông chủ vườn nho đến, ông sẽ xử trí thế nào với bọn tá điền ấy?” Họ đáp: “Ác giả ác báo, ông sẽ tru diệt bọn chúng, và cho các tá điền khác canh tác vườn nho, để cứ đúng mùa, họ nộp hoa lợi cho ông.” Đức Giê-su bảo họ: “Các ông chưa bao giờ đọc câu này trong Kinh Thánh sao? ‘Tảng đá thợ xây nhà loại bỏ lại trở nên đá tảng góc tường. Đó chính là công trình của Chúa, công trình kỳ diệu trước mắt chúng ta.’ Bởi đó, tôi nói cho các ông hay: Nước Thiên Chúa, Thiên Chúa sẽ lấy đi không cho các ông nữa, mà ban cho một dân biết làm cho Nước ấy sinh hoa lợi.”

LÀM VƯỜN NHO CHO CHÚA HAY CHIẾM ĐOẠT VƯỜN NHO?

Trong dòng chảy lịch sử cứu độ, hình ảnh vườn nho luôn mang một ý nghĩa biểu tượng sâu sắc về mối tương quan giữa Thiên Chúa và dân Ngài. Bài Tin Mừng hôm nay mở ra trước mắt chúng ta một khung cảnh vừa thân thương lại vừa bi tráng, nơi tình yêu của người chủ vườn đụng độ với sự tham lam và tàn nhẫn của những tá điền. Thiên Chúa, Đấng Gia Chủ nhân hậu, đã không tiếc công sức gầy dựng nên một vườn nho tuyệt hảo. Ngài rào giậu chung quanh để bảo vệ, khoét bồn đạp nho để chuẩn bị cho ngày thu hoạch, và xây tháp canh để giữ gìn sự an toàn. Tất cả những chi tiết ấy diễn tả một tình yêu bao bọc, một sự quan phòng tỉ mỉ mà Thiên Chúa dành cho dân riêng của Ngài, và rộng hơn là cho nhân loại, cho Giáo hội và cho chính linh hồn mỗi người chúng ta. Ngài trao vườn nho ấy cho các tá điền canh tác, không phải để họ trở thành nô lệ, nhưng là để cộng tác và chia sẻ niềm vui trong mùa gặt. Tuy nhiên, bi kịch đã xảy ra khi lòng tham làm mờ mắt con người, biến những người được tin tưởng trao phó trách nhiệm trở thành những kẻ chiếm đoạt tàn bạo.

Câu chuyện dụ ngôn mà Chúa Giê-su kể không chỉ là một lời cảnh báo dành riêng cho các thượng tế và kỳ mục Do Thái thời bấy giờ, mà còn là một tấm gương phản chiếu tâm hồn của mỗi người chúng ta trong thế giới hôm nay. Chúng ta cần nhìn nhận một sự thật căn bản rằng: tất cả những gì chúng ta đang có, từ sự sống, tài năng, sức khỏe, đến đức tin và ân sủng, đều không phải là tài sản riêng do chúng ta tự tạo ra. Tất cả là vườn nho mà Thiên Chúa đã trao phó. Chúng ta chỉ là những tá điền, những người quản lý được Chúa tin tưởng mời gọi cộng tác. Thế nhưng, cám dỗ lớn nhất của đời người là ảo tưởng về quyền sở hữu. Khi cuộc sống êm đềm, khi công việc thuận lợi, chúng ta dễ dàng quên đi Ông Chủ thật sự là ai. Chúng ta bắt đầu hành xử như thể mình là chủ nhân tuyệt đối của cuộc đời mình. Chúng ta rào quanh cuộc sống của mình bằng sự ích kỷ, loại trừ Thiên Chúa ra khỏi những quyết định, và coi thường những người anh em được Chúa sai đến nhắc nhở chúng ta.

Sự kiên nhẫn của Thiên Chúa trong dụ ngôn này thật đáng kinh ngạc, thậm chí có thể nói là “điên rồ” theo toan tính của loài người. Khi các tá điền đánh đập, giết chết và ném đá những đầy tớ được sai đến thu hoa lợi, lẽ ra ông chủ đã có thể lập tức trừng phạt. Nhưng không, ông lại sai thêm những đầy tớ khác, đông hơn trước. Và đỉnh điểm của sự kiên nhẫn ấy là quyết định sai chính con trai duy nhất của mình đến, với hy vọng mong manh: “Chúng sẽ nể con ta”. Đây chính là hình ảnh tiên báo về mầu nhiệm Nhập Thể và cuộc Khổ Nạn của Chúa Giê-su. Thiên Chúa Cha đã không tiếc Con Một của Ngài, Người Con dấu yêu, để gửi đến thế gian, vào chính vườn nho nhân loại đầy gai góc và phản loạn này. Nhưng sự đáp trả của con người lại là sự khước từ tàn nhẫn nhất: “Nào ta giết quách nó đi, và đoạt lấy gia tài nó”. Lời nói ấy của bọn tá điền lột tả trần trụi bản chất của tội lỗi: đó là ý muốn loại trừ Thiên Chúa để con người tự tôn vinh chính mình, muốn chiếm đoạt vinh quang và quyền bính vốn chỉ thuộc về Thượng Đế.

Việc giết người con thừa tự và quăng xác ra ngoài vườn nho là hình ảnh đau thương về cái chết của Chúa Giê-su trên thập giá, bên ngoài thành Giê-ru-sa-lem. Nhưng chính trong sự thảm bại ê chề ấy, quyền năng và sự khôn ngoan của Thiên Chúa lại được tỏ hiện rực rỡ nhất. Tảng đá mà thợ xây loại bỏ lại trở nên đá tảng góc tường. Sự ác độc của con người không thể ngăn cản kế hoạch cứu độ của Thiên Chúa, trái lại, Thiên Chúa đã dùng chính sự khước từ ấy để thiết lập một Giao Ước Mới, một Dân Mới. Nước Thiên Chúa không bị hủy diệt, nhưng được chuyển trao. Đây là một lời cảnh tỉnh nghiêm khắc cho chúng ta: ơn cứu độ là một quà tặng, nhưng không phải là một đặc quyền bất biến nếu chúng ta không biết trân trọng và sinh hoa trái. Không ai có thể tự vỗ ngực cho rằng mình đương nhiên được cứu độ chỉ vì mình mang danh là Ki-tô hữu, là người đạo gốc, hay là người nắm giữ chức vụ trong Giáo hội, nếu đời sống của người ấy không trổ sinh những hoa trái của bác ái, công bình và thánh thiện.

Ngày nay, Chúa vẫn đang sai các “đầy tớ” đến với vườn nho tâm hồn chúng ta. Đó có thể là tiếng lương tâm nhắc nhở, là lời khuyên của một người bạn, là giáo huấn của Hội Thánh, hay là tiếng kêu than của những người nghèo khổ đang cần giúp đỡ. Mỗi khi chúng ta bịt tai làm ngơ trước tiếng gọi của lòng thương xót, mỗi khi chúng ta chà đạp lên nhân phẩm người khác để mưu cầu lợi ích riêng, chúng ta đang lặp lại hành động của những tá điền độc ác xưa kia. Chúng ta đang xua đuổi Thiên Chúa ra khỏi khu vườn mà Ngài đã tin tưởng giao cho chúng ta. Hoa lợi mà Chúa mong đợi ở mỗi người không phải là tiền bạc hay danh vọng, mà là tình yêu thương, sự khiêm hạ và lòng sám hối. Nếu chúng ta sống đạo một cách hình thức, khô khan, chỉ lo giữ luật bên ngoài mà bên trong đầy toan tính và hận thù, chúng ta đang chiếm đoạt vườn nho chứ không phải đang canh tác nó.

Tuy nhiên, bài Tin Mừng không kết thúc trong sự tuyệt vọng hay đe dọa, mà mở ra một hướng đi mới đầy hy vọng. “Nước Thiên Chúa sẽ ban cho một dân biết làm cho Nước ấy sinh hoa lợi”. Câu nói này vừa là lời cảnh báo nhưng cũng là lời mời gọi tha thiết. Chúa vẫn đang tìm kiếm những tá điền trung tín. Ngài sẵn sàng trao Nước Trời cho những ai biết mở lòng đón nhận, biết cộng tác với ân sủng và nỗ lực làm cho cuộc đời này trổ sinh hoa trái tốt lành. Trở thành “một dân biết làm sinh hoa lợi” đòi hỏi chúng ta phải thay đổi tư duy: từ tư duy chiếm hữu sang tư duy quản lý, từ thái độ kiêu ngạo sang thái độ biết ơn. Khi chúng ta ý thức rằng mọi sự là của Chúa, chúng ta sẽ làm việc với tinh thần trách nhiệm cao nhất, nhưng cũng với sự bình an sâu thẳm nhất, vì biết rằng Ông Chủ là Đấng nhân từ và quảng đại.

Cuộc sống trần gian là mùa canh tác, và cái chết hay ngày phán xét chính là lúc Ông Chủ trở về. Đừng để đến lúc ấy chúng ta mới giật mình nhận ra mình tay trắng hoặc đôi tay đã nhuốm màu bạo lực và ích kỷ. Hãy bắt đầu ngay hôm nay, chăm sóc lại vườn nho tâm hồn, cắt tỉa những cành lá kiêu căng, tưới tắm bằng dòng nước của Lời Chúa và Bí tích, để cây đời của chúng ta sinh ra những trái nho ngọt ngào dâng hiến cho đời và cho Chúa. Đừng biến mình thành kẻ thù của Thiên Chúa ngay trong chính ngôi nhà của Ngài. Hãy đón nhận “Người Con” là Đức Giê-su Ki-tô không phải bằng sự khước từ, nhưng bằng sự tôn thờ và vâng phục, để Ngài thực sự là Đá Tảng vững chắc cho tòa nhà cuộc đời chúng ta. Chỉ khi xây dựng đời mình trên Tảng Đá ấy, chúng ta mới thực sự tìm thấy ý nghĩa và hạnh phúc đích thực của một người tá điền trung tín.

Lm. Anmai, CSsR