Thứ Tư Tuần XXVIII Thường Niên

 Thánh Ca-lít-tô I, giáo hoàng, tử đạo (Lễ nhớ tự do)

Đừng bỏ qua lẽ công bình và lòng yêu mến Thiên Chúa

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca (Lc 11, 42-46)

Khi ấy, Chúa Giê-su phán rằng: “Khốn cho các ngươi, hỡi những người Pha-ri-sêu! Các ngươi nộp thuế thập phân về bạc hà, vân hương và đủ mọi thứ rau cỏ, mà lại bỏ qua lẽ công bình và lòng yêu mến Thiên Chúa. Các ngươi phải làm những điều này, và không được bỏ những điều kia. Khốn cho các ngươi, hỡi những người Pha-ri-sêu! Các ngươi thích chiếm ghế nhất trong hội đường, thích được người ta chào hỏi ở nơi công cộng. Khốn cho các ngươi! Các ngươi như những nấm mồ không có gì làm dấu, người ta giẫm lên mà không hay”. Một người trong số các nhà thông luật lên tiếng nói với Đức Giê-su rằng: “Thưa Thầy, Thầy nói như vậy là nhục mạ cả chúng tôi nữa!” Đức Giê-su nói: “Khốn cho cả các ngươi nữa, hỡi những nhà thông luật! Các ngươi chất trên vai người ta những gánh nặng không thể vác nổi, còn chính các ngươi, thì dù một ngón tay cũng không động vào”.

ĐỪNG BỎ QUA LẼ CÔNG BÌNH VÀ LÒNG YÊU MẾN THIÊN CHÚA

Hôm nay, khi chúng ta lắng nghe những lời quở trách đanh thép của Chúa Giêsu dành cho những người Pharisieu và các nhà thông luật, có lẽ không ít người trong chúng ta cảm thấy một sự rùng mình nhẹ. Không phải vì chúng ta đang đứng trước mặt Chúa như những người Pharisieu năm xưa, nhưng vì đâu đó trong sâu thẳm tâm hồn, những lề thói, những cách sống đạo hình thức ấy vẫn đang len lỏi và tồn tại trong chính đời sống đức tin của chúng ta. Chúa Giêsu không bao giờ lên án việc tuân giữ lề luật, Ngài không bảo họ hãy ngừng nộp thuế thập phân, nhưng Ngài chỉ ra một sự lệch lạc chết người trong đời sống tâm linh: sự đảo lộn các giá trị.

Chúng ta thấy hình ảnh những người Pharisieu rất tỉ mỉ. Họ nộp thuế thập phân không chỉ lúa mì hay rượu nho, mà còn tính toán đến từng cọng rau thơm như bạc hà, vân hương. Đó là một sự tuân thủ đáng kinh ngạc, một sự nghiêm túc đến mức cực đoan. Nếu nhìn từ bên ngoài, họ là những mẫu mực của sự đạo đức. Họ không ăn gian của Chúa một cọng rau nào. Thế nhưng, bi kịch nằm ở chỗ, khi đôi mắt họ dán chặt vào những cọng rau bé nhỏ dưới đất, họ đã quên ngước nhìn lên bầu trời của tình yêu và nhìn sang người anh em bên cạnh bằng lẽ công bình. Chúa Giêsu gọi đó là “khốn”, là một tai họa, bởi vì họ đã đánh mất cái cốt lõi để chạy theo cái vỏ bọc.

“Lẽ công bình và lòng yêu mến Thiên Chúa” – đây chính là hai trụ cột mà Chúa Giêsu muốn nhắc nhở. Công bình ở đây không chỉ là sự sòng phẳng kiểu “hòn đất ném đi, hòn chì ném lại”. Công bình trong Kinh Thánh là sự chính trực trong các mối tương quan: tương quan với Thiên Chúa và tương quan với tha nhân. Làm sao có thể gọi là đạo đức khi một người rất chăm chút dâng cúng cho nhà thờ những lễ vật hậu hĩnh, nhưng lại bóc lột nhân viên của mình, lại gian dối trong kinh doanh, hay dửng dưng trước nỗi đau của người nghèo khổ ngay trước cửa nhà? Làm sao có thể gọi là yêu mến Thiên Chúa khi chúng ta giữ luật ngày Chúa Nhật rất nghiêm ngặt, nhưng trong lòng lại đầy ắp sự ghen ghét, đố kỵ và ham muốn hư danh?

Cái bẫy của chủ nghĩa hình thức là nó ru ngủ lương tâm chúng ta. Nó làm cho chúng ta cảm thấy an tâm rằng “tôi đã làm xong bổn phận”, “tôi đã đi lễ”, “tôi đã đọc kinh”. Nhưng Chúa Giêsu đòi hỏi nhiều hơn thế. Ngài đòi hỏi một trái tim biết rung cảm, một tâm hồn biết đặt Tình Yêu lên trên lề luật khô cứng. Thánh Ca-lít-tô I, vị Giáo hoàng mà chúng ta nhớ đến hôm nay, là một minh chứng sống động cho tinh thần này. Ngài xuất thân là một nô lệ, đã từng trải qua những thăng trầm, thậm chí là tù tội. Nhưng khi trở thành Đấng kế vị thánh Phêrô, ngài đã không chọn con đường của sự khắt khe luật lệ mà chọn con đường của lòng thương xót. Trong khi những người theo chủ nghĩa nghiêm ngặt thời đó muốn đóng cửa Giáo hội trước những tội nhân yếu đuối, thánh Ca-lít-tô đã mở rộng vòng tay, nhấn mạnh rằng Giáo hội là nơi chữa lành cho những người bệnh tật, chứ không phải là tòa án để kết án tử hình. Ngài đã bị chống đối, bị chỉ trích, nhưng ngài đã chọn “lòng yêu mến Thiên Chúa” thể hiện qua lòng thương xót con người, hơn là sự tuân thủ lạnh lùng của những quy tắc loại trừ.

Chúa Giêsu cũng cảnh báo về căn bệnh “thích ghế nhất” và “thích được chào hỏi”. Đây là căn bệnh của cái tôi. Khi đời sống đạo đức biến thành phương tiện để tìm kiếm vinh quang cho bản thân, thì đó là lúc tôn giáo bị tha hóa. Người Pharisieu đi lễ không phải để gặp Chúa, mà để người ta thấy mình đạo đức. Họ làm việc thiện không phải vì thương người, mà để được tiếng khen. Và Chúa ví họ như “những nấm mồ không có gì làm dấu”. Một hình ảnh thật đáng sợ. Mồ mả là nơi chứa sự chết, sự ô uế theo quan niệm Do Thái. Mồ mả không làm dấu nghĩa là người ta đi lại bên trên, giẫm vào mà không biết mình đã bị ô uế. Một đời sống đạo đức giả hình cũng nguy hiểm như vậy: nó lây lan sự chết chóc, sự giả dối cho cộng đoàn mà không ai hay biết. Nó làm cho những người xung quanh mất niềm tin vào Thiên Chúa vì họ chỉ thấy những “kịch sĩ” tôn giáo chứ không thấy những chứng nhân.

Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta làm một cuộc “tổng vệ sinh” tâm hồn. Hãy nhìn lại những thực hành đạo đức của mình. Chúng ta có đang quá bận tâm đến những “cọng bạc hà, vân hương” – là những hình thức bên ngoài, những thói quen lề luật, những hư danh hão huyền – mà quên mất “lẽ công bình và lòng yêu mến Thiên Chúa” không? Chúng ta có đang sống hai mặt: rất đạo đức nơi thánh đường nhưng lại rất tàn nhẫn nơi thương trường hay trong gia đình không?

Sự công bình mà Chúa muốn là chúng ta phải trả lại cho Thiên Chúa vị trí số một trong trái tim mình, và trả lại cho tha nhân phẩm giá và tình yêu thương mà họ xứng đáng được nhận. Đừng để lề luật trở thành bức màn che mắt chúng ta trước những nhu cầu cấp thiết của anh chị em. Hãy học nơi Thánh Ca-lít-tô, biết dùng lòng thương xót để hóa giải những cứng nhắc của luật lệ, biết dùng tình yêu để lấp đầy những hố sâu ngăn cách. Bởi vì cuối cùng, khi ra trước tòa Chúa, Ngài sẽ không hỏi chúng ta đã dâng bao nhiêu bó rau bạc hà, mà Ngài sẽ hỏi: “Con có yêu mến Ta và yêu thương anh em con không?”.

Xin Chúa cho chúng ta can đảm lột bỏ những lớp mặt nạ đạo đức giả, để sống một đời sống đức tin chân thật, xuất phát từ một trái tim đã được chạm đến bởi Tình Yêu của Đức Kitô. Một trái tim biết đập nhịp đập của công bình và bác ái, chứ không phải nhịp đập của tính toán và hư danh. Đó mới là lễ vật đẹp lòng Chúa nhất.

Lm. Anmai, CSsR