CHÚA NHẬT TUẦN XVI THƯỜNG NIÊN

HÃY CỨ ĐỂ CẢ HAI CÙNG LỚN LÊN CHO TỚI MÙA GẶT

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu (Mt 13, 24-43)

Khi ấy, Đức Giê-su trình bày cho dân chúng nghe một dụ ngôn khác: “Nước Trời ví như chuyện người kia gieo giống tốt trong ruộng mình. Khi mọi người đang ngủ, thì kẻ thù của ông đến gieo thêm cỏ lùng vào giữa lúa, rồi đi mất. Khi lúa mọc lên và trổ bông, thì cỏ lùng cũng xuất hiện. Đầy tớ mới đến thưa chủ nhà rằng: ‘Thưa ông, không phải ông đã gieo giống tốt trong ruộng ông sao? Thế thì cỏ lùng ở đâu mà ra vậy?’ Ông đáp: ‘Kẻ thù đã làm đó!’ Đầy tớ nói: ‘Vậy ông có muốn chúng tôi ra đi gom lại không?’ Ông đáp: ‘Đừng, sợ rằng khi gom cỏ lùng, các anh làm bật luôn rễ lúa. Cứ để cả hai cùng lớn lên cho tới mùa gặt. Đến ngày mùa, tôi sẽ bảo thợ gặt: hãy gom cỏ lùng lại, bó thành bó mà đốt đi, còn lúa, thì hãy thu vào kho lẫm cho tôi’.”

Đức Giê-su còn trình bày cho họ nghe một dụ ngôn khác. Người nói: “Nước Trời cũng giống như chuyện hạt cải người kia lấy gieo trong ruộng mình. Tuy nó là loại nhỏ nhất trong tất cả các hạt giống, nhưng khi lớn lên, thì lại là thứ lớn nhất; nó trở thành cây, đến nỗi chim trời tới làm tổ trên cành được.”

Người còn kể cho họ một dụ ngôn khác: “Nước Trời cũng giống như chuyện nắm men bà kia lấy vùi vào ba thúng bột, cho đến khi tất cả bột dậy men.”

Tất cả các điều ấy, Đức Giê-su dùng dụ ngôn mà nói với đám đông; và Người không nói gì với họ mà không dùng dụ ngôn, hầu ứng nghiệm lời sấm của ngôn sứ: Mở miệng ra, tôi sẽ kể dụ ngôn, công bố những điều được giấu kín từ tạo thiên lập địa.

Bấy giờ, Đức Giê-su bỏ đám đông mà về nhà. Các môn đệ lại gần Người và thưa: “Xin Thầy giải nghĩa dụ ngôn cỏ lùng trong ruộng cho chúng con nghe.” Người đáp: “Kẻ gieo hạt giống tốt là Con Người. Ruộng là thế gian. Hạt giống tốt, đó là con cái Nước Trời. Cỏ lùng là con cái Ác Thần. Kẻ thù đã gieo cỏ lùng là ma quỷ. Mùa gặt là ngày tận thế. Thợ gặt là các thiên thần. Vậy, như người ta nhặt cỏ lùng rồi lấy lửa đốt đi thế nào, thì đến ngày tận thế cũng sẽ xảy ra như vậy. Con Người sẽ sai các thiên thần của Người tập trung mọi kẻ làm gương mù gương xấu và mọi kẻ làm điều gian ác, mà tống ra khỏi Nước của Người, rồi quăng chúng vào lò lửa; ở đó, chúng sẽ phải khóc lóc nghiến răng. Bấy giờ, người công chính sẽ chói lọi như mặt trời, trong Nước của Cha họ. Ai có tai thì nghe.”

HÃY CỨ ĐỂ CẢ HAI CÙNG LỚN LÊN CHO TỚI MÙA GẶT

Trong cuộc sống thường ngày, chúng ta thường xuyên đối diện với một vấn nạn nhức nhối, một câu hỏi dường như không có lời giải đáp thỏa đáng theo logic của con người: Tại sao Thiên Chúa là Đấng toàn năng và nhân hậu lại để cho sự ác tồn tại? Tại sao kẻ xấu vẫn nhởn nhơ, vẫn thành công, trong khi người lành lại gặp bao nhiêu gian truân, khốn khó? Hình ảnh ruộng lúa tốt tươi bị gieo đầy cỏ lùng trong bài Tin Mừng hôm nay chính là bức tranh chân thực nhất về thế giới chúng ta đang sống, và cũng là bức tranh về chính tâm hồn của mỗi người. Câu chuyện dụ ngôn mà Chúa Giêsu kể không nhằm mục đích giải thích nguồn gốc siêu hình của sự ác cho bằng hướng dẫn chúng ta một thái độ sống, một cách ứng xử trước sự ác, và quan trọng hơn cả là mạc khải cho chúng ta thấy sự kiên nhẫn bao la của Thiên Chúa.

Khi nhìn thấy cỏ lùng mọc lên giữa lúa, phản ứng tức thời và rất tự nhiên của các đầy tớ là muốn nhổ ngay lập tức. “Vậy ông có muốn chúng tôi ra đi gom lại không?”. Đây là phản ứng của sự nhiệt thành, của lòng yêu mến sự thiện và ghét bỏ sự ác. Các đầy tớ không muốn công sức của chủ bị phá hoại, không muốn lúa tốt bị cỏ lùng lấn át. Trong cái nhìn của họ, thế giới cần phải rạch ròi: trắng là trắng, đen là đen, tốt và xấu không thể chung sống. Họ muốn một giải pháp triệt để, nhanh gọn: tiêu diệt cái xấu để bảo vệ cái tốt. Chúng ta thấy hình ảnh của chính mình nơi các đầy tớ ấy. Chúng ta thường nóng lòng muốn Thiên Chúa trừng phạt kẻ gian ác ngay lập tức. Chúng ta muốn Giáo hội phải là một cộng đoàn của những người thánh thiện hoàn hảo, không tì vết. Chúng ta muốn xã hội sạch bóng tội phạm. Và khi thấy điều đó không xảy ra, chúng ta dễ dàng rơi vào khủng hoảng đức tin, nghi ngờ quyền năng của Thiên Chúa, hoặc tệ hơn, chúng ta tự cho mình quyền làm quan toà để xét xử và loại trừ người khác nhân danh sự thiện.

Thế nhưng, câu trả lời của ông chủ ruộng lại hoàn toàn trái ngược với tư duy của các đầy tớ, và cũng trái ngược với sự mong đợi của chúng ta: “Đừng, sợ rằng khi gom cỏ lùng, các anh làm bật luôn rễ lúa. Cứ để cả hai cùng lớn lên cho tới mùa gặt”. Một câu trả lời chứa đựng cả một trời khôn ngoan và lòng thương xót. Tại sao ông chủ lại ngăn cản? Vì trong giai đoạn đầu, rễ của lúa và cỏ lùng quấn chặt vào nhau dưới lòng đất. Cố tình nhổ cỏ lùng một cách bạo lực sẽ làm tổn thương, thậm chí giết chết cả cây lúa đang yếu ớt. Hơn nữa, ở giai đoạn chưa trổ bông, hình dáng của cỏ lùng và lúa rất giống nhau, mắt thường khó mà phân biệt chính xác. Sự nóng vội có thể dẫn đến sai lầm chết người: diệt nhầm người lành. Thiên Chúa nhìn thấy sự liên đới chằng chịt giữa người tốt và người xấu trong xã hội, trong gia đình, và trong cả các mối quan hệ. Một người có thể là “cỏ lùng” trong mắt người này nhưng lại là chỗ dựa, là người thân yêu của người khác. Một người hôm nay có thể đang lầm lạc, gây gương mù, nhưng trong sâu thẳm vẫn còn đó những hạt mầm thiện lương chưa có cơ hội nảy nở.

Thiên Chúa chọn giải pháp “để cả hai cùng lớn lên”. Đây không phải là sự bất lực, cũng không phải là sự thoả hiệp với cái ác. Chúa không bao giờ đồng tình với tội lỗi. Nhưng Ngài kiên nhẫn. Sự kiên nhẫn của Thiên Chúa là cơ hội cho con người. Trong thế giới tự nhiên, cỏ lùng không thể biến thành lúa. Nhưng trong thế giới của ân sủng và tự do con người, một phép lạ luôn có thể xảy ra: “cỏ lùng” có thể hoán cải để trở thành “lúa tốt”. Thánh Phaolô từng là một “cỏ lùng” hăng say bắt bớ Giáo hội, nhưng nhờ sự kiên nhẫn của Chúa, ngài đã trở thành cây lúa trĩu hạt của Nước Trời. Thánh Augustinô, Mát-thêu thu thuế, Maria Mác-đa-la… tất cả đều là những minh chứng hùng hồn cho thấy nếu Chúa vội vàng “nhổ cỏ”, Giáo hội đã mất đi những vị thánh vĩ đại. Thời gian “chờ đến mùa gặt” chính là thời gian của lòng thương xót, thời gian Chúa ban cho kẻ dữ cơ hội để quay đầu, và ban cho người lành cơ hội để rèn luyện sự kiên nhẫn, lòng bao dung và tình yêu thương.

Nhìn sâu hơn vào chính bản thân mình, chúng ta cũng nhận ra rằng thửa ruộng không chỉ là thế gian, mà là chính tâm hồn mỗi người. Trong tôi và trong bạn, lúa và cỏ lùng đang cùng tồn tại. Có những lúc chúng ta quảng đại, hy sinh, yêu thương – đó là lúa. Nhưng cũng có những lúc chúng ta ghen ghét, ích kỷ, tham lam – đó là cỏ lùng. Ranh giới giữa thiện và ác không chỉ nằm ở biên giới quốc gia hay giữa các nhóm người, mà nó cắt ngang qua trái tim của mỗi con người. Nếu Chúa tiêu diệt sự ác ngay lập tức, liệu có ai trong chúng ta còn sống sót? Nhận ra sự pha trộn này nơi chính mình giúp chúng ta khiêm tốn hơn khi nhìn về người khác. Thay vì lên án gay gắt, đòi loại trừ, chúng ta học cách nhìn người khác bằng ánh mắt của ông chủ ruộng: ánh mắt của hy vọng và chờ đợi. Chúng ta được mời gọi không phải để nhổ cỏ lùng nơi người khác, mà là nỗ lực chăm bón cho cây lúa của đời mình và giúp người khác cùng vươn lên. Sự hiện diện của cỏ lùng, dù khó chịu, lại là thử thách cần thiết để lúa khẳng định sức sống của mình. Sự ác bên ngoài và những cám dỗ bên trong là môi trường để đức tin của chúng ta được tôi luyện, để tình yêu của chúng ta trở nên kiên cường hơn.

Tuy nhiên, dụ ngôn cũng nhắc nhở chúng ta về một sự thật nghiêm túc: Mùa gặt sẽ đến. Sự kiên nhẫn của Thiên Chúa là vô biên nhưng thời gian của lịch sử là hữu hạn. Sẽ có lúc phân định rạch ròi. Lúa sẽ vào kho, cỏ sẽ bị đốt. Điều này cảnh tỉnh chúng ta không được ỷ lại vào lòng thương xót của Chúa để trì hoãn sự hoán cải. Đừng lạm dụng sự kiên nhẫn của Ngài để tiếp tục sống trong tội lỗi. Mỗi ngày trôi qua là một cơ hội Chúa ban tặng, chúng ta phải tận dụng để vun xới cho hạt giống thiện lương trong mình nảy mầm và sinh hoa kết quả. Đừng để đến ngày cuối cùng, chúng ta mới bàng hoàng nhận ra mình chỉ là bó cỏ lùng khô héo chờ lửa đốt.

Bên cạnh dụ ngôn cỏ lùng, Chúa Giêsu còn kể thêm dụ ngôn hạt cải và men trong bột. Đây là những hình ảnh bổ sung tuyệt vời cho niềm hy vọng của chúng ta. Trước sự tấn công mạnh mẽ của sự ác (cỏ lùng), sự thiện (Nước Trời) dường như quá nhỏ bé, yếu ớt như hạt cải, âm thầm như nắm men. Chúng ta dễ nản lòng khi thấy nỗ lực loan báo Tin Mừng, nỗ lực sống tốt dường như “muối bỏ bể” giữa một xã hội đầy rẫy bất công và dối trá. Nhưng Chúa khẳng định: Sức mạnh của Nước Trời không nằm ở sự ồn ào, phô trương hay áp đảo về số lượng ngay tức thì. Sức mạnh ấy là sức sống nội tại, bền bỉ và có khả năng biến đổi từ bên trong. Hạt cải nhỏ xíu sẽ thành cây rợp bóng. Nắm men nhỏ sẽ làm dậy cả thúng bột. Điều quan trọng không phải là chúng ta mạnh hay yếu theo cái nhìn thế gian, mà là chúng ta có mang trong mình sức sống của Thiên Chúa hay không. Sự thiện, dù nhỏ bé, luôn có sức lan tỏa và chiến thắng cuối cùng.

Sống trong một thế giới vàng thau lẫn lộn, người Kitô hữu được mời gọi sống một thái độ bình tâm và tin tưởng. Bình tâm để không hoảng sợ trước sự hoành hành của cái ác. Tin tưởng vì biết rằng Thiên Chúa vẫn đang làm chủ lịch sử. Ngài là ông chủ ruộng khôn ngoan, Ngài biết đâu là thời điểm tốt nhất cho mùa gặt. Nhiệm vụ của chúng ta không phải là thay Chúa làm quan toà xét xử thế gian, mà là cộng tác với Chúa gieo rắc tình thương, nuôi dưỡng sự thật và kiên trì làm việc thiện. Hãy trở thành những cây lúa trĩu hạt, dùng chính đời sống thánh thiện của mình để lấn át cỏ dại. Hãy trở thành men, thành hạt cải, âm thầm nhưng mạnh mẽ biến đổi môi trường sống chung quanh bằng chính tình yêu thương phục vụ. Và trên hết, hãy tạ ơn Chúa vì Ngài đã kiên nhẫn với chính chúng ta, để mỗi ngày chúng ta còn có cơ hội sửa đổi, vươn lên và trở thành lúa tốt trong kho lẫm của Ngài.

Xin Chúa cho chúng ta có được trái tim bao dung của Chúa, biết kiên nhẫn với anh chị em mình, biết hy vọng vào sự hoán cải của những người lầm lỗi, và biết nghiêm khắc với chính bản thân để không ngừng canh tân đời sống, hầu xứng đáng là con cái của Nước Trời trong ngày sau hết.

Lm. Anmai, CSsR