Thứ Năm Tuần XXXII Thường Niên

 Thánh Giô-sa-phát, giám mục, tử đạo (Lễ nhớ)

TRIỀU ĐẠI THIÊN CHÚA ĐANG Ở GIỮA CÁC ÔNG

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca (Lc 17, 20-25)

Khi ấy, người Pha-ri-sêu hỏi Đức Giê-su bao giờ Triều Đại Thiên Chúa đến. Người trả lời: “Triều Đại Thiên Chúa không đến như một điều có thể quan sát được. Và người ta sẽ không nói: ‘Ở đây này!’ hay ‘Ở kia kìa!’, vì này Triều Đại Thiên Chúa đang ở giữa các ông.” Rồi Người nói với các môn đệ: “Sẽ đến thời anh em mong ước được thấy dù chỉ một ngày của Con Người thôi mà cũng không được thấy. Người ta sẽ bảo anh em: ‘Người ở kia kìa!’ hay ‘Người ở đây này!’ Anh em đừng đi, đừng chạy theo. Vì ánh chớp chói loà chiếu sáng từ phương trời này đến phương trời kia thế nào, thì Con Người cũng sẽ như vậy trong ngày của Người. Nhưng trước đó, Người phải chịu đau khổ nhiều và bị thế hệ này loại bỏ.”

TRIỀU ĐẠI THIÊN CHÚA ĐANG Ở GIỮA CÁC ÔNG

Khát vọng về một tương lai tươi sáng, về một trật tự xã hội công bằng và vinh quang luôn là niềm mong mỏi cháy bỏng trong tâm thức của con người qua mọi thời đại, và người Do Thái thời Chúa Giêsu cũng không nằm ngoài quy luật ấy. Họ sống trong sự kìm kẹp của đế quốc La Mã, trong những bất công xã hội và những biến động tôn giáo, nên câu hỏi mà những người Pharisêu đặt ra cho Chúa Giêsu trong bài Tin Mừng hôm nay về việc bao giờ Triều Đại Thiên Chúa đến không chỉ là một thắc mắc thần học đơn thuần mà còn là tiếng kêu của một dân tộc đang khao khát sự giải phóng. Họ mong chờ một ngày Thiên Chúa can thiệp vào lịch sử bằng những dấu hiệu hùng vĩ, bằng sức mạnh quân sự hoặc bằng những phép lạ chấn động để thiết lập lại vương quyền của Ít-ra-en. Tuy nhiên, câu trả lời của Chúa Giêsu đã phá vỡ hoàn toàn những ảo tưởng và định kiến của họ, đồng thời mở ra một chân trời mới về bản chất của Nước Trời, một chân trời mà cho đến tận ngày nay, chúng ta vẫn cần phải liên tục khám phá và chiêm nghiệm để không rơi vào lối mòn của sự tìm kiếm những điều hào nhoáng bên ngoài.

Chúa Giêsu khẳng định dứt khoát rằng Triều Đại Thiên Chúa không đến như một điều có thể quan sát được bằng mắt thường như người ta quan sát các hiện tượng thiên văn hay sự di chuyển của các đạo quân. Lời khẳng định này là một gáo nước lạnh dội vào sự tò mò hiếu kỳ của những ai chỉ muốn tìm kiếm Chúa qua những phép lạ, những dấu lạ điềm thiêng hay những sự kiện giật gân. Con người chúng ta thường có xu hướng muốn kiểm soát Thiên Chúa bằng cách đóng khung Ngài vào không gian và thời gian, chúng ta muốn biết chính xác “khi nào” và “ở đâu” để chúng ta có thể chuẩn bị, hoặc tệ hơn, để chúng ta cảm thấy an tâm rằng mình nắm bắt được kế hoạch của Thiên Chúa. Nhưng Thiên Chúa không phải là một đối tượng để nghiên cứu, và Nước của Ngài không phải là một vùng đất địa lý có biên giới hay lãnh thổ. Chúa Giêsu mời gọi chúng ta đi vào chiều sâu của nội tâm, đi vào cốt lõi của đức tin khi Ngài tuyên bố: “Triều Đại Thiên Chúa đang ở giữa các ông.”

Cụm từ “đang ở giữa các ông” mang một ý nghĩa thần học vô cùng sâu sắc và đa chiều. Trước hết, nó ám chỉ chính con người của Đức Giêsu Kitô. Nơi đâu có Vua, nơi đó có Vương Quốc. Chính Chúa Giêsu, qua lời nói, hành động, và sự hiện diện của Ngài, là hiện thân sống động của Triều Đại Thiên Chúa. Khi Ngài chữa lành bệnh nhân, khi Ngài tha thứ cho kẻ tội lỗi, khi Ngài cúi xuống rửa chân cho môn đệ, Triều Đại Thiên Chúa đang hiện diện và hành động ngay tại đó. Sự sai lầm của người Pharisêu là họ đứng trước mặt Vua của Triều Đại ấy nhưng lại không nhận ra Ngài, họ mải mê nhìn về phía chân trời xa xăm để tìm kiếm những dấu hiệu trên mây trên gió mà bỏ lỡ Đấng đang đứng ngay trước mặt họ. Bài học này cảnh tỉnh chúng ta trong đời sống đức tin hiện tại. Nhiều khi chúng ta cũng mải mê đi tìm Chúa ở những nơi xa xôi, trong những cuộc hành hương tốn kém, hay trong những hiện tượng lạ lùng được đồn thổi, mà quên mất rằng Chúa đang hiện diện ngay trong Bí tích Thánh Thể chúng ta tham dự hằng ngày, trong Lời Chúa chúng ta nghe, và đặc biệt là trong những người anh em nghèo khổ, bé nhỏ đang sống ngay bên cạnh chúng ta. Triều Đại Thiên Chúa không ở đâu xa, nó nằm ngay trong khả năng yêu thương, tha thứ và phục vụ của chúng ta, bởi vì khi tình yêu ngự trị, Thiên Chúa ngự trị.

Hơn thế nữa, “Triều Đại Thiên Chúa đang ở giữa các ông” hay còn được hiểu là “ở trong các ông” mời gọi chúng ta nhìn vào đền thờ tâm hồn mình. Nước Thiên Chúa là một thực tại thiêng liêng bắt đầu từ sự biến đổi bên trong. Một tâm hồn bình an, thánh thiện, biết vâng phục thánh ý Chúa chính là mảnh đất màu mỡ cho Nước Trời nảy mầm. Nếu trong lòng chúng ta còn đầy rẫy những ghen ghét, hận thù, tham lam và kiêu ngạo, thì dù chúng ta có sống ngay tại Giêrusalem hay Rôma, chúng ta vẫn đang ở rất xa Nước Thiên Chúa. Ngược lại, một tâm hồn khiêm nhu, bác ái, dù sống giữa cảnh tù đày hay bách hại như thánh Giô-sa-phát mà chúng ta nhớ đến hôm nay, thì vẫn đang hưởng nếm sự ngọt ngào và bình an của Triều Đại Thiên Chúa. Thánh Giô-sa-phát đã không tìm kiếm vinh quang trần thế, ngài tìm kiếm sự hiệp nhất và tình yêu trong lòng Giáo hội, và chính trong sự hy sinh mạng sống mình, ngài đã làm chứng rằng Nước Thiên Chúa mạnh hơn sự chết, và tình yêu mạnh hơn hận thù.

Chuyển sang lời huấn dụ dành cho các môn đệ, Chúa Giêsu cảnh báo về một thời kỳ khó khăn, thời kỳ mà sự vắng mặt hữu hình của Ngài sẽ khiến đức tin của họ bị thử thách nặng nề. “Sẽ đến thời anh em mong ước được thấy dù chỉ một ngày của Con Người thôi mà cũng không được thấy.” Đây là kinh nghiệm về sự “vắng mặt” của Thiên Chúa mà các vị thánh và mỗi người chúng ta đều có thể trải qua. Đó là những lúc chúng ta gặp đau khổ, bệnh tật, thất bại, hay khủng hoảng đức tin. Chúng ta khao khát một dấu hiệu, một sự an ủi, một sự hiện diện rõ ràng của Chúa nhưng dường như bầu trời vẫn im lặng. Chính trong sự khao khát và chờ đợi đó, đức tin của chúng ta được thanh luyện. Chúa Giêsu dặn dò kỹ lưỡng: “Đừng đi, đừng chạy theo.” Đừng chạy theo những trào lưu, những tiên tri giả, những lời hứa hẹn hão huyền về một sự giải thoát tức thời. Sự kiên định trong đức tin, sự trung thành trong cầu nguyện và bổn phận hằng ngày chính là mỏ neo giữ chúng ta lại trong Nước Chúa giữa những cơn bão táp của cuộc đời.

Hình ảnh “ánh chớp chói lòa” mà Chúa dùng để mô tả ngày của Con Người nói lên tính cách phổ quát, công khai và không thể chối cãi của ngày quang lâm. Khi Chúa đến lần thứ hai, sẽ không còn sự mập mờ, không cần ai phải thông báo cho ai, vì vinh quang của Ngài sẽ bao trùm tất cả. Điều này nhắc nhở chúng ta về thái độ tỉnh thức. Chúng ta không cần tò mò về ngày giờ, nhưng cần luôn sẵn sàng. Sự sẵn sàng tốt nhất không phải là lo sợ, mà là sống trọn vẹn giây phút hiện tại với tình yêu mến. Như ánh chớp xé toạc màn đêm, sự thật về cuộc đời mỗi người sẽ được phơi bày trước ánh sáng của Chúa. Nếu chúng ta đã để Nước Chúa thấm đẫm vào tâm hồn mình ngay từ bây giờ, thì ngày ấy sẽ là ngày của niềm vui vỡ òa, ngày của sự gặp gỡ trọn vẹn chứ không phải là ngày của sự kinh hoàng.

Tuy nhiên, con đường dẫn đến vinh quang ấy không trải đầy hoa hồng. Câu kết của bài Tin Mừng là một lời tiên báo đầy sức nặng và cũng là chìa khóa để hiểu mầu nhiệm Nước Trời: “Nhưng trước đó, Người phải chịu đau khổ nhiều và bị thế hệ này loại bỏ.” Đây là quy luật của hạt lúa mì, quy luật của Thập Giá. Không có vinh quang nào mà không qua đau khổ, không có sự phục sinh nào mà không qua cái chết. Chúa Giêsu không thiết lập Nước Trời bằng gươm giáo, mà bằng chính Máu của Ngài. Ngài chấp nhận bị loại bỏ để chúng ta được đón nhận, Ngài chấp nhận đau khổ để chúng ta được chữa lành. Con đường của Thầy cũng là con đường của trò. Người Kitô hữu, và đặc biệt là những người sống đời thánh hiến, không thể mơ tưởng một con đường dễ dãi. Thánh Giô-sa-phát đã hiểu thấu quy luật này. Ngài đã đón nhận sự chống đối, vu khống và cuối cùng là cái chết đau thương để bảo vệ chân lý và sự hiệp nhất. Máu của các thánh tử đạo là hạt giống trổ sinh Kitô hữu, và cũng là bằng chứng hùng hồn nhất cho thấy Nước Thiên Chúa đã chiến thắng thế gian.

Trong xã hội hôm nay, khi con người chạy theo chủ nghĩa hưởng thụ, né tránh đau khổ và tìm kiếm những thành công chóng vánh, lời mời gọi đi vào con đường Thập Giá của Chúa Giêsu dường như lội ngược dòng nước. Nhưng đó là con đường duy nhất dẫn đến sự sống thật. Chúng ta được mời gọi để xây dựng Triều Đại Thiên Chúa không phải bằng những công trình đồ sộ, mà bằng những hy sinh âm thầm, bằng sự kiên nhẫn chịu đựng những trái ý nghịch lòng, bằng sự tha thứ cho những kẻ làm hại mình. Mỗi lần chúng ta chọn sự thật thay vì dối trá, chọn sự thiệt thòi thay vì gian lận, chọn sự yêu thương thay vì hận thù, là một lần chúng ta làm cho Nước Thiên Chúa hiện diện rõ nét hơn giữa thế gian này. Triều Đại Thiên Chúa đang ở giữa chúng ta, nhưng nó cần đôi tay của chúng ta để lan tỏa, cần trái tim của chúng ta để sưởi ấm, và cần đời sống của chúng ta để làm chứng. Ước gì mỗi người chúng ta, khi chiêm ngắm gương Chúa Giêsu và các thánh tử đạo, biết can đảm sống mầu nhiệm Nước Trời ngay trong giây phút hiện tại, để dù cuộc đời có biến động thế nào, chúng ta vẫn an vui vì có Chúa là gia nghiệp và là Vua của lòng mình.

Lm. Anmai, CSsR