Thứ Tư Tuần XXXIII Thường Niên
Cung hiến đền thờ thánh Phê-rô và thánh Phao-lô, tông đồ (Lễ nhớ tự do}
HÃY LO LÀM ĂN SINH LỢI CHO TỚI KHI TÔI ĐẾN

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca (Lc 19, 11-28)
Khi ấy, dân chúng đang nghe những điều đó, thì Đức Giê-su lại kể thêm một dụ ngôn, vì Người đang ở gần Giê-ru-sa-lem và họ tưởng là Triều Đại Thiên Chúa sắp xuất hiện đến nơi rồi. Vậy Người nói: “Có một người quý tộc kia đi phương xa lãnh nhận vương quyền, rồi trở về. Ông gọi mười người trong các tôi tớ của ông đến, phát cho họ mười nén bạc và dặn bảo: ‘Hãy lo làm ăn sinh lợi cho tới khi tôi đến.’ Nhưng đồng bào ông ghét ông, nên sai phái đoàn theo sau mà nói rằng: ‘Chúng tôi không muốn ông này làm vua chúng tôi.’
“Khi lãnh nhận vương quyền trở về, ông truyền gọi những đầy tớ mà ông đã giao bạc cho, để xem mỗi người làm ăn sinh lợi được bao nhiêu. Người thứ nhất đến trình: ‘Thưa ngài, nén bạc của ngài đã sinh lợi được mười nén.’ Ông bảo người ấy: ‘Khá lắm, hỡi đầy tớ tài giỏi! Vì anh đã trung thành trong việc rất nhỏ, thì hãy cầm quyền cai trị mười thành.’ Người thứ hai đến trình: ‘Thưa ngài, nén bạc của ngài đã làm ra được năm nén.’ Ông cũng bảo người ấy: ‘Anh cũng vậy, hãy cai trị năm thành.’
“Rồi người thứ ba đến trình: ‘Thưa ngài, nén bạc của ngài đây, tôi đã bọc khăn mà cất đi. Vì tôi sợ ngài: ngài là người khắc nghiệt, đòi cái không gửi, gặt cái không gieo.’ Ông nói: ‘Hỡi đầy tớ tồi tệ! Tôi cứ lời miệng anh mà xử anh. Anh đã biết tôi là người khắc nghiệt, đòi cái không gửi, gặt cái không gieo, thế sao anh không gửi bạc của tôi vào ngân hàng? Để khi tôi đến, tôi thu được cả vốn lẫn lời chứ!’
“Ông nói với những người đứng đó: ‘Lấy nén bạc của nó mà đưa cho người đã có mười nén.’ Họ thưa với ông: ‘Thưa ngài, anh ấy có mười nén rồi!’ – ‘Tôi nói cho các anh hay: phàm ai đã có, thì sẽ được cho thêm; còn ai không có, thì ngay cái nó đang có cũng sẽ bị lấy đi. Còn bọn kẻ thù của tôi kia, những người không muốn tôi làm vua cai trị chúng, thì hãy dẫn chúng lại đây và giết chết trước mặt tôi.'”
Nói những lời ấy xong, Đức Giê-su đi đầu, tiến lên Giê-ru-sa-lem.
HÃY LO LÀM ĂN SINH LỢI CHO TỚI KHI TÔI ĐẾN
Hôm nay, trong bầu khí trang trọng của phụng vụ, Giáo hội hoàn vũ hân hoan cử hành lễ Cung hiến Đền thờ Thánh Phê-rô và Thánh Phao-lô tông đồ tại Rô-ma. Đây không chỉ là dịp để chúng ta hướng về những ngôi thánh đường vật chất nguy nga, tráng lệ đã đứng vững qua bao thăng trầm của lịch sử, mà còn là cơ hội quý báu để chúng ta suy ngẫm về mầu nhiệm Giáo hội và sứ mạng của mỗi người Ki-tô hữu trong lòng thế giới. Lời Chúa trong Tin Mừng theo thánh Lu-ca mà chúng ta vừa nghe vang lên như một lời nhắc nhở đầy khẩn thiết, một lời mời gọi đầy thách thức nhưng cũng chan chứa hy vọng: “Hãy lo làm ăn sinh lợi cho tới khi tôi đến”.
Dụ ngôn về mười nén bạc được Đức Giê-su kể trong bối cảnh Người đang tiến về Giê-ru-sa-lem, nơi cuộc thương khó và phục sinh sẽ diễn ra. Dân chúng và cả các môn đệ khi ấy đang mang trong mình một ảo tưởng về một vương quốc trần thế sắp xuất hiện tức thì, một sự giải phóng mang tính chính trị và quân sự. Để đập tan sự ngộ nhận ấy và chuẩn bị tâm thế cho các môn đệ về một thời gian “chờ đợi” đầy ý nghĩa, Đức Giê-su đã vẽ nên hình ảnh của một người quý tộc đi phương xa lãnh nhận vương quyền. Thời gian ông đi vắng chính là thời gian của Giáo hội, thời gian của chúng ta hôm nay, thời gian nằm giữa biến cố Thăng Thiên và ngày Cánh Chung. Trong khoảng thời gian ấy, chúng ta không được phép ngồi yên thụ động, mà phải “làm ăn sinh lợi”.
Hình ảnh người quý tộc giao cho mỗi đầy tớ một nén bạc là một hình ảnh mang tính biểu tượng sâu sắc. Nén bạc ấy là gì nếu không phải là ân sủng, là đức tin, là Lời Chúa, và là chính sự sống mà Thiên Chúa đã trao ban cho mỗi người chúng ta? Mỗi chúng ta, khi bước vào cuộc đời này và khi lãnh nhận bí tích Rửa Tội, đều được Thiên Chúa tin tưởng trao phó một “vốn liếng” thiêng liêng. Không ai là người trắng tay trước mặt Chúa. Có thể người này có khả năng này, người kia có sở trường khác, nhưng tất cả đều nhận được nén bạc của ân sủng. Điều quan trọng không phải là chúng ta nhận được bao nhiêu, mà là chúng ta đã làm gì với những gì mình đã nhận. Mệnh lệnh “Hãy lo làm ăn sinh lợi” không phải là một lời gợi ý, mà là một mệnh lệnh của tình yêu và sự tin tưởng. Thiên Chúa không muốn ân sủng của Ngài trở nên vô hiệu trong cuộc đời chúng ta. Ngài muốn ân sủng ấy phải sinh hoa kết trái, phải lan tỏa và làm giàu cho thế giới.
Nhìn vào hai thánh tông đồ Phê-rô và Phao-lô mà chúng ta nhớ đến hôm nay, chúng ta thấy rõ chân dung của những người đầy tớ trung tín và khôn ngoan, những người đã “làm ăn sinh lợi” một cách phi thường. Thánh Phê-rô, từ một ngư phủ ít học, cục mịch, đã trở thành tảng đá đức tin, người cầm chìa khóa Nước Trời. Nén bạc của Phê-rô là sự nhiệt thành, là lòng yêu mến Chúa nồng nàn dù có lúc yếu đuối vấp ngã. Ngài đã không chôn vùi nén bạc ấy trong sự mặc cảm tội lỗi sau khi chối Chúa, mà đã dùng chính sự yếu đuối đã được tha thứ ấy để củng cố anh em mình. Ngài đã “sinh lợi” bằng cách ra đi rao giảng, chữa lành, và cuối cùng là hiến dâng mạng sống mình trên thập giá ngược tại đồi Vatican. Còn thánh Phao-lô, từ một người bắt đạo nhiệt thành, đã trở thành Tông đồ của dân ngoại. Nén bạc của Phao-lô là trí tuệ sắc bén, là sự kiên cường và lòng nhiệt huyết không mệt mỏi. Ngài đã đi khắp vùng Điạ Trung Hải, thành lập các giáo đoàn, viết các thư mục vụ, và chịu đựng mọi gian khổ để Tin Mừng được loan báo. Ngài đã “sinh lợi” gấp trăm, gấp ngàn lần vốn liếng ban đầu, để rồi cuối cùng cũng hiến dâng dòng máu mình minh chứng cho đức tin. Hai ngôi đền thờ vĩ đại mang tên hai ngài tại Rô-ma chính là minh chứng hùng hồn cho sự “sinh lợi” ấy. Những viên đá xây nên đền thờ vật chất ấy là biểu tượng cho những viên đá sống động là các tín hữu mà hai ngài đã thu hoạch được về cho Thiên Chúa.
Đối lập với hình ảnh của những đầy tớ trung tín là hình ảnh của người đầy tớ thứ ba, kẻ đã gói nén bạc vào khăn và cất đi. Lý do anh ta đưa ra nghe có vẻ hợp lý nhưng thực chất lại là một sự biện hộ cho sự lười biếng và hèn nhát: “Tôi sợ ngài: ngài là người khắc nghiệt”. Anh ta đã vẽ nên một hình ảnh Thiên Chúa sai lạc. Anh ta coi Thiên Chúa như một ông chủ hà khắc, chực chờ bắt lỗi, một người “đòi cái không gửi, gặt cái không gieo”. Chính cái nhìn méo mó về Thiên Chúa đã làm tê liệt khả năng hành động của anh ta. Sợ hãi không bao giờ là động lực của tình yêu và sự dấn thân. Khi chúng ta nhìn Thiên Chúa chỉ như một quan tòa nghiêm khắc, chúng ta sẽ co cụm lại, chỉ lo giữ mình cho an toàn, không dám mạo hiểm, không dám dấn thân. Và đó chính là bi kịch của việc “chôn giấu nén bạc”. Trong đời sống đức tin, sự an toàn giả tạo chính là cái chết. Đức tin không phải là một món đồ cổ để chúng ta cất kỹ trong tủ kính và thỉnh thoảng đem ra ngắm nghía. Đức tin là một hạt giống cần được gieo vào lòng đất, chấp nhận thối đi để nảy mầm. Đức tin là một ngọn lửa cần được lan truyền, nếu giữ kín nó sẽ lụi tàn.
Lời Chúa hôm nay cảnh tỉnh chúng ta về thái độ sống đạo “cầu an”. Có bao giờ chúng ta giống người đầy tớ thứ ba, giữ đạo chỉ vì sợ hỏa ngục, sợ bị trừng phạt mà không phải vì lòng mến Chúa và yêu người? Có bao giờ chúng ta nhận được ơn Chúa nhưng lại ích kỷ giữ riêng cho mình, không chia sẻ, không phục vụ? Một giáo xứ, một cộng đoàn hay một cá nhân nếu chỉ loay hoay với những nghi lễ bên ngoài, khép kín trong bốn bức tường nhà thờ mà không dám bước ra vùng ngoại biên để loan báo Tin Mừng, thì cũng giống như việc gói nén bạc vào khăn. Sự “sinh lợi” mà Chúa mong muốn không nhất thiết phải là những công trình vĩ đại, những con số thống kê hoành tráng. Sự sinh lợi có thể bắt đầu từ những việc rất nhỏ bé: một lời an ủi người đang đau khổ, một sự tha thứ cho người xúc phạm mình, một sự trung thực trong làm ăn buôn bán, một sự hy sinh thầm lặng cho gia đình. Đó là cách chúng ta làm cho nén bạc tình yêu của Chúa được nhân rộng.
Thánh Phê-rô và Thánh Phao-lô đã không chọn sự an toàn. Các ngài đã chọn sự mạo hiểm vì Tin Mừng. Các ngài đã chấp nhận bị bắt bớ, tù đày, đòn roi và cái chết. Nhưng chính nhờ sự “liều lĩnh” thánh thiện ấy mà Giáo hội đã lan rộng khắp thế giới. Ngày nay, mừng lễ Cung hiến đền thờ của hai ngài, chúng ta được mời gọi nhìn lại ngôi đền thờ tâm hồn của chính mình. Chúng ta có đang để cho ngôi đền thờ ấy hoang phế, lạnh lẽo, hay chúng ta đang nỗ lực trang hoàng nó bằng những hoa trái của bác ái và yêu thương? Chúng ta có đang để cho nén bạc Chúa trao bị rỉ sét trong sự lười biếng, hay đang mài sáng nó bằng sự phục vụ?
Chúa Giê-su trong bài Tin Mừng đã khẳng định một quy luật thiêng liêng: “Phàm ai đã có, thì sẽ được cho thêm; còn ai không có, thì ngay cái nó đang có cũng sẽ bị lấy đi”. Đây không phải là sự bất công, mà là quy luật của sự sống. Sự sống không vận động là sự sống chết. Tình yêu không trao ban là tình yêu tàn lụi. Ân sủng không được sử dụng sẽ trở nên vô nghĩa. Ai quảng đại dấn thân, người ấy sẽ cảm nghiệm được niềm vui và ân sủng dồi dào hơn. Ai khép kín lòng mình, người ấy sẽ ngày càng nghèo nàn về đàng thiêng liêng. Chúa không đòi hỏi chúng ta phải thành công theo tiêu chuẩn thế gian, nhưng Chúa đòi hỏi chúng ta phải có sự nỗ lực và lòng trung thành. “Khá lắm, hỡi đầy tớ tài giỏi! Vì anh đã trung thành trong việc rất nhỏ”. Sự trung thành trong những việc nhỏ bé thường ngày chính là thước đo tình yêu của chúng ta dành cho Chúa.
Cung hiến Đền thờ Thánh Phê-rô và Phao-lô còn nhắc nhở chúng ta về sự hiệp nhất và tông truyền của Giáo hội. Dù Phê-rô và Phao-lô có những khác biệt về tính cách, về cách thức loan báo Tin Mừng, nhưng cả hai đều gặp nhau ở một điểm: lòng yêu mến Đức Ki-tô tha thiết và khao khát làm cho Danh Người được rạng rỡ. Cả hai đã cùng nhau xây dựng nền móng cho Giáo hội tại Rô-ma bằng chính máu của mình. Chúng ta cũng vậy, mỗi người mỗi vẻ, mỗi người một nén bạc khác nhau, nhưng chúng ta được mời gọi hiệp nhất trong cùng một đức tin, cùng một sứ mạng. Đừng so sánh nén bạc của mình với người khác, đừng ghen tị khi thấy người khác sinh lợi nhiều hơn. Hãy tập trung vào bổn phận của mình, hãy làm tốt nhất những gì mình có thể trong hoàn cảnh Chúa đặt để.
Cuối cùng, câu kết của bài Tin Mừng mang một âm hưởng nghiêm trọng: “Còn bọn kẻ thù của tôi kia… hãy dẫn chúng lại đây và giết chết trước mặt tôi”. Đây là lời cảnh báo về sự từ chối vương quyền của Thiên Chúa. Những ai cố tình chối bỏ tình yêu, cố tình sống trong hận thù và ích kỷ, tự loại mình ra khỏi Nước Chúa, sẽ phải đối diện với hậu quả của sự lựa chọn ấy. Nhưng đối với chúng ta, những người con cái Chúa, lời này thúc bách chúng ta phải sống sao cho xứng đáng là công dân Nước Trời, để khi Chúa đến, chúng ta không phải là kẻ thù, mà là những đầy tớ trung tín được Chúa mời gọi: “Hãy vào hưởng niềm vui của chủ anh”.
Lạy Chúa, xin cho chúng con biết noi gương hai thánh tông đồ Phê-rô và Phao-lô, biết trân trọng những nén bạc Chúa trao và can đảm dấn thân làm lợi cho Nước Chúa. Xin đừng để nỗi sợ hãi làm chúng con tê liệt, nhưng xin cho tình yêu Chúa thúc bách chúng con hăng say phục vụ, để ngày sau hết, chúng con được cùng các thánh tông đồ ca tụng Chúa muôn đời.
Lm. Anmai, CSsR




















