Thứ Hai Tuần XXXIV TN : Sự quảng đại vượt xa khả năng

Thứ Hai Tuần XXXIV Thường Niên

Thánh Clê-men-tê I, giáo hoàng, tử đạo; Thánh Cô-lôm-ban, viện phụ (Lễ nhớ tự do). 

SỰ QUẢNG ĐẠI VƯỢT XA KHẢ NĂNG: BÀI HỌC TỪ HAI ĐỒNG TIỀN KẼM

t2

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo Thánh Lu-ca. 21, 1-4

Khi ấy, Đức Giê-su ngước mắt lên, thấy những người giàu bỏ tiền dâng cúng vào thùng. Người cũng thấy một bà góa nghèo bỏ vào đó hai đồng tiền kẽm. Người liền nói: “Thầy bảo thật anh em: bà góa nghèo này đã bỏ vào nhiều hơn mọi người. Quả vậy, tất cả những người kia đều lấy tiền dư bạc thừa mà bỏ vào dâng cúng; còn bà này, thì túng thiếu, vậy mà đã bỏ vào tất cả những gì bà có để nuôi sống mình.”

Đó là Lời Chúa.

SỰ QUẢNG ĐẠI VƯỢT XA KHẢ NĂNG: BÀI HỌC TỪ HAI ĐỒNG TIỀN KẼM

Khi ngước mắt nhìn về phía thùng tiền dâng cúng trong Đền Thờ Giê-ru-sa-lem, Đức Giê-su đã không chỉ nhìn thấy những đồng tiền, những hiện vật hữu hình, mà còn thấu suốt được tấm lòng và thái độ ẩn chứa đằng sau mỗi hành động dâng hiến. Khung cảnh đó, thoạt nhìn, là một cảnh tượng thường nhật: những người giàu có, với vẻ bề ngoài trang trọng và cử chỉ phô trương, lần lượt thả những đồng tiền lớn, phát ra những tiếng kêu vang vọng, như muốn tuyên bố về sự hào phóng của mình. Những đồng tiền đó, xét về giá trị vật chất, chắc chắn là những khoản đóng góp đáng kể, giúp duy trì hoạt động của Đền Thờ, một công trình vĩ đại, biểu tượng của niềm tin và đời sống tôn giáo. Sự dâng hiến của họ là hợp pháp, là chính đáng, và về mặt số lượng, là vô cùng ấn tượng. Những người giàu dâng hiến từ sự dư thừa, từ phần tài sản mà nếu thiếu đi cũng không hề ảnh hưởng đến đời sống xa hoa, tiện nghi của họ. Đó là một sự chia sẻ an toàn, không có rủi ro, một hành động có thể mang lại danh tiếng và sự ngưỡng mộ của mọi người.

Nhưng rồi, ánh mắt của Chúa lại dừng lại nơi một nhân vật hoàn toàn khác biệt: một bà góa nghèo. Trong xã hội Do Thái thời đó, người góa phụ thuộc vào nhóm người dễ bị tổn thương nhất, không có nguồn thu nhập ổn định, thường phải sống nhờ vào lòng bác ái của cộng đồng hoặc những gì ít ỏi mình còn sót lại. Sự nghèo khó của bà không chỉ là thiếu thốn vật chất mà còn là sự cô đơn và bất an trong cuộc sống. Bà tiến đến thùng dâng cúng một cách lặng lẽ, không kèn không trống, không lời tuyên bố, và bỏ vào đó hai đồng tiền kẽm, những đồng tiền có giá trị nhỏ nhất trong hệ thống tiền tệ lúc bấy giờ, có lẽ chỉ đủ mua một bữa ăn đơn giản hay một nhu yếu phẩm tối thiểu. Tiếng rơi của hai đồng tiền kẽm đó hẳn là chìm khuất, không thể nào so sánh được với tiếng vang của những đồng bạc lớn của người giàu.

Thế nhưng, chính hành động âm thầm và nhỏ bé ấy lại trở thành trung tâm của bài học Tin Mừng. Đức Giê-su đã dùng một tuyên bố long trọng để xác nhận giá trị đích thực của sự dâng hiến này: “Thầy bảo thật anh em: bà góa nghèo này đã bỏ vào nhiều hơn mọi người.” Câu nói này lật ngược hoàn toàn mọi tiêu chuẩn đánh giá của con người. Đối với con người, cái nhìn luôn tập trung vào số lượng và giá trị vật chất cụ thể. Nhưng đối với Chúa Giê-su, cái nhìn ấy xuyên thấu vào chiều sâu của tâm hồn và mức độ hy sinh. Sự “nhiều hơn” mà Chúa nói đến không phải là về mặt toán học, về tổng số tiền được dâng, mà là về tỷ lệ hy sinh so với những gì người dâng hiến đang sở hữu. Người giàu dâng một phần nhỏ của sự dư thừa; bà góa dâng tất cả những gì bà có để nuôi sống mình. Đây là sự khác biệt căn bản giữa cho đi một phần của cái dư thừa và cho đi chính cái cần thiết của bản thân mình.

Hành động của bà góa nghèo là một sự từ bỏ hoàn toàn, một cử chỉ của sự phó thác tuyệt đối vào Thiên Chúa. Bà không giữ lại một chút nào để đảm bảo cho bữa ăn tiếp theo, hay cho những nhu cầu cơ bản của cuộc sống. Hai đồng tiền kẽm đó không chỉ là tiền, mà là cả sự sống, là niềm hy vọng, là lời cầu nguyện được gói gọn trong hành động. Bằng việc dâng hiến tất cả, bà đã thể hiện một đức tin sống động và mạnh mẽ rằng: cuộc sống của bà không phụ thuộc vào hai đồng tiền kẽm ít ỏi ấy, mà hoàn toàn thuộc về sự quan phòng của Thiên Chúa. Đó là một sự hiến dâng mang tính bí tích, nơi vật chất hữu hình được biến đổi thành một lời tuyên xưng đức tin vô hình nhưng mãnh liệt.

Bài học từ hai đồng tiền kẽm mời gọi chúng ta xét lại ý nghĩa đích thực của lòng quảng đại. Quảng đại không phải là vấn đề của việc có bao nhiêu, mà là vấn đề của việc cho đi bao nhiêu so với cái mình đang có, và quan trọng hơn, cho đi với một thái độ nào. Lòng quảng đại chân thật không phải là một hành động mang tính chất từ thiện xã giao, một sự “bố thí” nhẹ nhàng để xoa dịu lương tâm, mà là một hành động của tình yêu hy sinh, một sự liều lĩnh vì niềm tin. Nó đòi hỏi một sự mất mát có ý nghĩa đối với người cho đi. Khi chúng ta cho đi mà không cảm thấy thiếu thốn gì, thì đó chỉ là sự chia sẻ; nhưng khi chúng ta cho đi đến mức cảm thấy một sự trống rỗng, một sự hụt hẫng, và vẫn chấp nhận sự trống rỗng đó vì tình yêu, thì đó mới là hy sinh đích thực, đó mới là sự quảng đại mà Chúa Giê-su ngợi khen.

Trong cuộc sống thiêng liêng, chúng ta cũng được mời gọi để dâng hiến “hai đồng tiền kẽm” của mình. Đó không chỉ là tiền bạc, mà còn là thời gian, tài năng, sức lực, những mối bận tâm, và cả những yếu đuối của mình. Chúng ta thường rất dễ dâng hiến những thứ dư thừa về mặt tinh thần: một chút thời gian rảnh rỗi, một chút sức lực còn sót lại sau khi đã lo toan mọi sự cho bản thân và gia đình. Nhưng Chúa muốn chúng ta dâng hiến cả cái cần thiết của mình: dâng hiến những giờ phút lẽ ra để nghỉ ngơi mà dành cho người nghèo, dâng hiến những kế hoạch cá nhân để ưu tiên cho công việc của Chúa, dâng hiến sự kiên nhẫn khi ta đã hoàn toàn kiệt sức. Điều đó đòi hỏi một sự chiến đấu nội tâm lớn lao, một sự chết đi cho cái tôi và những tính toán của lý trí con người.

Hình ảnh bà góa nghèo trở thành một lời thách thức vĩnh cửu đối với sự tính toán và thế tục hóa trong đời sống đức tin. Chúng ta thường có xu hướng cân đo đong đếm, đặt ra những giới hạn an toàn cho sự dâng hiến của mình: “Tôi sẽ dâng hiến chừng này, để tôi vẫn còn đủ cái kia.” Nhưng tình yêu Thiên Chúa không bao giờ đặt giới hạn. Ngài đã dâng hiến tất cả cho chúng ta qua cái chết trên Thập Giá, Ngài đã cho đi chính sự sống của mình. Sự quảng đại của bà góa là sự phản chiếu lại Tình Yêu Cứu Độ ấy. Bà đã không dâng một thứ gì đó thuộc về bà, mà bà đã dâng chính bà vào trong sự dâng hiến ấy. Hành động của bà là một lời tuyên xưng: “Lạy Chúa, con hoàn toàn thuộc về Chúa, và mọi sự con có, dù ít ỏi, cũng là của Chúa.”

Ước gì mỗi chúng ta, khi nhìn lại cuộc sống dâng hiến của mình, không chỉ đếm những gì mình đã cho đi, mà hãy xét xem mình đã giữ lại bao nhiêu cho bản thân, và liệu những gì mình đã dâng hiến có thực sự mang lại một sự mất mát có ý nghĩa nào cho chính mình hay không. Hãy noi gương bà góa nghèo, dám liều lĩnh trong sự tin tưởng, và dâng hiến trọn vẹn với một tấm lòng không tính toán, một tâm hồn quảng đại đến tận cùng, vì đó mới là của lễ đẹp lòng Thiên Chúa nhất, là của lễ có giá trị vô biên trong kho tàng Nước Trời. Bởi lẽ, Thiên Chúa không cần đến sự giàu có của chúng ta, nhưng Ngài cần trọn vẹn tấm lòng của chúng ta, được thể hiện qua hành động dâng hiến hy sinh và âm thầm.

Lm. Anmai, CSsR