Thứ Ba Tuần Thứ XXV Thường Niên

Gia đình mới của thiên chúa được liên kết bằng lời

Tin Mừng: Lc 8, 19-21

Khi ấy, mẹ và anh em Đức Giê-su đến gặp Người, mà không tới được, vì dân chúng quá đông. Người ta báo cho Người biết: “Thưa Thầy, có mẹ và anh em Thầy đang đứng ngoài kia, muốn gặp Thầy.” Người đáp lại: “Mẹ tôi và anh em tôi, chính là những ai nghe lời Thiên Chúa và đem ra thực hành.”

GIA ĐÌNH MỚI CỦA THIÊN CHÚA ĐƯỢC LIÊN KẾT BẰNG LỜI

Trong hành trình đức tin của mỗi người Kitô hữu, khái niệm về gia đình và sự thuộc về luôn mang một ý nghĩa thiêng liêng và sâu sắc, vượt lên trên những ranh giới thông thường của huyết thống và xã hội. Khi chúng ta lắng nghe đoạn Tin Mừng theo thánh Luca hôm nay, thoạt tiên, chúng ta có thể cảm thấy một sự ngỡ ngàng, thậm chí là một chút hụt hẫng trước phản ứng của Đức Giêsu đối với Mẹ và anh em họ hàng của Ngài. Bối cảnh được thánh sử Luca vẽ nên thật sống động nhưng cũng đầy thách thức: Đức Giêsu đang ở giữa đám đông, đang miệt mài rao giảng về Nước Thiên Chúa, và sức hút của Ngài lớn đến mức “dân chúng quá đông” khiến cho những người thân yêu nhất của Ngài về mặt huyết thống không thể đến gần được. Mẹ Maria và những người anh em họ hàng đứng ở ngoài, mong mỏi được gặp Ngài. Khi có người báo tin cho Đức Giêsu về sự hiện diện ấy, thay vì lập tức rẽ đám đông để ra đón tiếp hay thể hiện những cử chỉ thân mật thường tình của tình mẫu tử, tình huynh đệ, Đức Giêsu lại đưa ra một tuyên bố mang tính nền tảng và cách mạng về bản chất của mối liên hệ với Ngài: “Mẹ tôi và anh em tôi, chính là những ai nghe lời Thiên Chúa và đem ra thực hành”.

Lời tuyên bố này, nếu chỉ nghe qua bằng đôi tai của cảm xúc thường tình, dễ bị hiểu lầm là một sự chối bỏ, một thái độ lạnh lùng của Đức Giêsu đối với Mẹ Người. Nhưng không, nếu chúng ta đi sâu vào tâm tình của Đấng Cứu Thế và đặt câu nói này trong toàn bộ bối cảnh sứ vụ của Ngài, chúng ta sẽ nhận ra đây là một lời tôn vinh cao cả nhất, và đồng thời là một lời mời gọi mở rộng vòng tay yêu thương đến vô tận. Đức Giêsu không hề phủ nhận công ơn sinh thành dưỡng dục của Mẹ Maria, cũng không chối bỏ mối dây liên kết với họ hàng. Ngài đang làm một cuộc “vượt qua”, đưa khái niệm gia đình từ bình diện tự nhiên sang bình diện siêu nhiên, từ huyết thống xác thịt sang huyết thống thiêng liêng. Ngài đang thiết lập một gia đình mới, gia đình của Thiên Chúa, nơi mà tiêu chuẩn để trở thành thành viên không dựa vào gen di truyền, không dựa vào gia phả, mà dựa vào thái độ của con người đối với Lời Thiên Chúa. Đây là một tin vui trọng đại cho tất cả chúng ta, những người không có may mắn được sinh ra cùng thời, cùng huyết thống với Đức Giêsu tại Nazareth năm xưa, nhưng nay lại có cơ hội trở thành “mẹ và anh em” của Ngài ngay trong giây phút hiện tại.

Việc Đức Giêsu định nghĩa gia đình mới dựa trên việc “nghe và thực hành Lời Thiên Chúa” cho thấy tầm quan trọng tuyệt đối của Lời trong đời sống người môn đệ. Lời Chúa không chỉ là những dòng chữ vô tri trên trang sách, không chỉ là những âm thanh vang lên rồi tắt lịm, mà là hạt giống mang sự sống, là năng lực kiến tạo nên con người mới. Khi Đức Giêsu nói câu này, Ngài cũng ngầm khẳng định vị thế tối cao của Mẹ Maria. Bởi lẽ, ai là người đã nghe và thực hành Lời Chúa trọn vẹn hơn Mẹ? Ngay từ giây phút Truyền Tin, Mẹ đã “nghe” lời sứ thần và đã đáp lại bằng tiếng “Xin Vâng” trọn vẹn, để rồi “Ngôi Lời đã trở nên xác phàm” trong cung lòng Mẹ. Mẹ Maria là người mẹ của Đức Giêsu không chỉ bởi Mẹ đã cưu mang Ngài trong dạ, cho Ngài bú mớm, mà quan trọng hơn, Mẹ đã cưu mang Lời Thiên Chúa trong tâm hồn trước khi cưu mang Đấng Cứu Thế trong thân xác. Thánh Augustinô đã từng suy niệm rất hay rằng: Mẹ Maria thật có phúc vì đã cưu mang Chúa trong lòng, nhưng Mẹ còn có phúc hơn vì đã cưu mang Chúa trong trí, trong tâm hồn đức tin của mình. Do đó, câu nói của Đức Giêsu không làm giảm giá trị của Mẹ, mà trái lại, nó xác chuẩn mẫu mực thánh thiện của Mẹ cho tất cả chúng ta noi theo. Mẹ là người môn đệ đầu tiên và hoàn hảo nhất vì Mẹ đã nghe và đã làm theo ý Thiên Chúa trọn đời.

Nhìn vào thực tế đời sống của chúng ta hôm nay, lời mời gọi gia nhập gia đình của Chúa vẫn vang vọng thiết tha. Chúng ta thường tự hào mình là người Công giáo, là con cái Chúa, chúng ta mang danh hiệu Kitô hữu, chúng ta đi lễ, đọc kinh. Nhưng Đức Giêsu hôm nay nhắc nhở chúng ta rằng, danh xưng hay sự gần gũi về mặt địa lý, hình thức chưa đủ để tạo nên mối dây liên kết thật sự với Ngài. Giống như đám đông chen lấn xô đẩy quanh Đức Giêsu hôm ấy, có thể rất nhiều người chạm vào Ngài, nhưng không phải ai cũng có mối liên hệ mật thiết với Ngài. Chỉ những ai để Lời Chúa thấm nhập vào tâm hồn và trổ sinh hoa trái trong hành động mới thực sự là người nhà của Ngài. “Nghe” ở đây không phải là nghe cho qua, nghe để biết, hay nghe để phán xét, mà là một sự lắng nghe trong tư thế của người tôi tớ, lắng nghe với sự mở lòng trọn vẹn để Lời Chúa soi rọi vào những ngõ ngách tối tăm nhất của tâm hồn. Và từ cái nghe sâu thẳm ấy, phải dẫn đến hành động. Đức tin không có hành động là đức tin chết. Việc thực hành Lời Chúa chính là bằng chứng xác thực nhất cho thấy chúng ta thuộc về Ngài.

Thách đố lớn nhất của thời đại hôm nay là sự phân mảnh giữa đức tin và đời sống, giữa việc nghe và việc làm. Chúng ta có thể nghe Lời Chúa mỗi ngày, nhưng khi bước ra khỏi nhà thờ, chúng ta lại sống theo những tiêu chuẩn của thế gian, chúng ta lại đối xử với nhau thiếu tình thương, thiếu sự tha thứ và công bình. Nếu chúng ta sống như vậy, chúng ta tự loại mình ra khỏi gia đình thiêng liêng của Đức Giêsu, dù chúng ta có mang danh hiệu gì đi nữa. Ngược lại, khi chúng ta nỗ lực sống Lời Chúa, dù chỉ là những việc nhỏ bé âm thầm như kiên nhẫn với người khó tính, trung thực trong công việc, chia sẻ với người nghèo khó, hay tha thứ cho kẻ xúc phạm mình, chính lúc đó, dòng máu thiêng liêng của Đức Kitô đang chảy trong chúng ta, liên kết chúng ta với Ngài và với nhau. Chúng ta trở nên “mẹ” của Chúa khi chúng ta sinh hạ Chúa ra trong cuộc đời này bằng những việc lành phúc đức; chúng ta trở nên “anh em” của Chúa khi chúng ta cùng Ngài thi hành ý muốn của Chúa Cha.

Hơn nữa, quan niệm về gia đình thiêng liêng này còn phá vỡ mọi rào cản của sự kỳ thị và chia rẽ. Trong gia đình của Thiên Chúa, không còn phân biệt Do Thái hay Hy Lạp, nô lệ hay tự do, nam hay nữ, giàu hay nghèo. Tất cả đều được mời gọi trở nên một trong Đức Kitô nhờ việc tuân giữ Lời Ngài. Điều này mời gọi các cộng đoàn giáo xứ, các hội đoàn và mỗi gia đình Công giáo chúng ta hãy nhìn lại cách chúng ta cư xử với nhau. Liệu chúng ta có đang xây dựng một cộng đoàn dựa trên tình huynh đệ thiêng liêng, nơi mà Lời Chúa là trung tâm, là quy chuẩn cho mọi hành động, hay chúng ta vẫn để những toan tính thế tục, những bè phái cục bộ chia rẽ chúng ta? Lời Chúa hôm nay là một lời cảnh tỉnh nhưng cũng là một niềm hy vọng lớn lao. Chúng ta không cô đơn, chúng ta có một Người Anh Cả là Đức Giêsu Kitô, Đấng luôn mong muốn chúng ta được hiệp thông trọn vẹn với Ngài.

Cuộc sống trần thế này đầy rẫy những bất trắc và thay đổi. Những mối quan hệ huyết thống, dù thiêng liêng đến đâu, cũng có giới hạn của thời gian và cái chết. Nhưng mối dây liên kết được dệt nên bằng việc lắng nghe và thực hành Lời Chúa thì tồn tại mãi mãi, vượt qua cả cái chết, để đưa chúng ta vào sự hiệp thông vĩnh cửu trong Nước Trời. Mỗi lần chúng ta mở sách Tin Mừng, mỗi lần chúng ta lắng nghe tiếng Chúa lương tâm, và mỗi lần chúng ta can đảm chọn lựa làm điều thiện theo ý Chúa, chúng ta đang khẳng định căn cước của mình: “Tôi là người nhà của Đức Giêsu”. Đó là niềm vinh dự lớn lao mà không tiền bạc hay quyền lực nào mua được. Ước gì mỗi người chúng ta, khi suy ngẫm đoạn Tin Mừng này, sẽ cảm thấy lòng mình bừng lên khao khát được gắn bó mật thiết hơn với Chúa, không phải bằng những lời nói suông, nhưng bằng một đời sống thấm đẫm Tin Mừng, để rồi trong ngày sau hết, chúng ta được Ngài nhận ra và đón vào gia đình vĩnh cửu của Ngài.

Lm. Anmai, CSsR