Thứ Sáu Tuần Thứ II Mùa Phục Sinh

Tin Mừng: Ga 6,1-15 (Hóa bánh ra nhiều)

TỪ NĂM CHIẾC BÁNH ĐẾN BỮA TIỆC CỦA SỰ SỐNG

Hôm nay, Tin Mừng Gioan đưa chúng ta đến một sự kiện kỳ diệu, một dấu lạ phi thường diễn ra bên bờ hồ Galilê, hay còn gọi là Biển Tibêria, trong bối cảnh dân Do Thái đang rộn ràng chuẩn bị cho Lễ Vượt Qua sắp đến. Dấu lạ này không chỉ là một phép màu chữa lành hay đuổi quỷ cá nhân, mà là một hành động công khai, hùng hồn, thu hút sự chú ý của hàng ngàn người, và từ đó, Chúa Giêsu muốn mặc khải một cách sâu sắc về căn tính và sứ mệnh của Người. Đoàn dân đông đảo, bị thu hút bởi những dấu lạ chữa bệnh mà Người đã thực hiện, cứ ùn ùn kéo đến, không ngại khó khăn đường sá, cốt chỉ để được ở gần và lắng nghe lời từ miệng Người. Họ là những con chiên không người chăn, mang trong mình đủ mọi thứ bệnh tật và nỗi khát khao, không chỉ là khát khao sức khỏe thể xác, mà còn là cơn đói khát Lời Hằng Sống, khát khao một ý nghĩa sâu xa hơn cho cuộc đời cơ cực của mình.

Nhìn thấy đám đông vĩ đại ấy, lòng Chúa Giêsu dạt dào thương xót. Sự thương xót của Người không chỉ dừng lại ở cảm xúc, mà lập tức chuyển thành hành động. Chúa Giêsu biết rõ nhu cầu của họ, không chỉ nhu cầu thiêng liêng mà cả nhu cầu vật chất. Giữa vùng hoang vắng, chiều tà sắp xuống, hàng ngàn người đang mỏi mệt và đói bụng. Người quay sang Philipe, một môn đệ đến từ Bếtxaiđa gần đó, và hỏi một câu mang tính thử thách: “Ta phải mua đâu ra bánh cho những người này ăn?” Câu hỏi này không phải vì Chúa Giêsu không biết phải làm gì—thánh Gioan đã ghi rõ: Người hỏi thế là để thử ông, vì chính Người đã biết rõ điều Người sắp làm. Đây là bài học đầu tiên dành cho các môn đệ, và cũng là cho mỗi người chúng ta: Đấng Cứu Thế muốn khơi dậy nơi chúng ta ý thức về trách nhiệm và sự giới hạn của bản thân, để rồi chúng ta hoàn toàn có thể đặt niềm tin vào quyền năng vô biên của Người.

Philipe, với tư duy hoàn toàn vật chất và thực tế, đã nhanh chóng tính toán theo lẽ thường của con người: “Dù có hai trăm đồng bạc bánh mì cũng chẳng đủ cho mỗi người một miếng.” Hai trăm đồng bạc là một số tiền lớn, có lẽ là tiền công của cả một năm lao động. Philipe nhìn vào túi tiền, nhìn vào số lượng người, và kết luận rằng vấn đề này là bất khả thi. Cái nhìn của Philipe là cái nhìn của sự thiếu thốn, của sự giới hạn, cái nhìn chỉ thấy con số và vật chất, mà chưa thấy được Đức Kitô đang đứng ngay trước mặt mình. Lẽ thường của thế gian luôn cho chúng ta thấy những rào cản, những giới hạn không thể vượt qua, và khiến chúng ta dễ dàng rơi vào trạng thái nản lòng, buông xuôi.

Khi Philipe đang tuyệt vọng với con số, thì Anrê, một môn đệ khác, mang đến một tia hy vọng mỏng manh. Ông thưa: “Ở đây có một đứa bé có năm chiếc bánh lúa mạch và hai con cá.” Nhưng rồi, ông lại kết thúc bằng một câu nghi hoặc: “Nhưng bấy nhiêu thì thấm vào đâu so với chừng ấy người?” Sự hoài nghi của Anrê là dễ hiểu. Năm chiếc bánh và hai con cá, một bữa ăn đơn sơ của một đứa trẻ, chẳng đáng gì so với hơn năm ngàn người đàn ông, chưa kể đàn bà và trẻ con. Tuy nhiên, chính Anrê đã đóng vai trò là nhịp cầu nối, là người dám mang điều nhỏ bé nhất của con người đến với quyền năng vĩ đại của Thiên Chúa.

Và đây chính là điểm nhấn quan trọng nhất của phép lạ này: sự đóng góp của đứa trẻ. Danh tính của em đã bị lãng quên trong lịch sử, nhưng hành động của em lại khắc sâu trong Tin Mừng. Đứa bé đã sẵn lòng dâng hiến tất cả những gì em có, dù đó chỉ là năm chiếc bánh và hai con cá. Đó không chỉ là sự dâng hiến vật chất, mà là sự dâng hiến của niềm tin hồn nhiên, của lòng quảng đại vô vị lợi. Lạy Chúa, điều gì sẽ xảy ra nếu đứa bé ấy quyết định giữ lại bữa ăn của mình, nghĩ rằng của lễ nhỏ bé của em là vô nghĩa? Phép lạ sẽ không xảy ra, và sự khôn ngoan của các môn đệ sẽ chiến thắng lòng thương xót của Chúa. Đứa bé ấy chính là hình ảnh đẹp nhất về một tâm hồn mở rộng, không tính toán, không do dự, sẵn sàng trao tặng “tất cả” những gì mình có cho nhu cầu chung.

Chúa Giêsu không cần những điều lớn lao, không cần hai trăm đồng bạc của Philipe. Người chỉ cần lòng quảng đại và sự dâng hiến nhỏ bé, nhưng là “tất cả” của chúng ta. Chúa Giêsu nhận lấy năm chiếc bánh và hai con cá ấy, và hành động của Người bắt đầu bằng việc thiết lập trật tự. Người bảo mọi người ngồi xuống, trên cỏ xanh. Việc ngồi xuống không chỉ là để tiện cho việc phân phát, mà còn là một hành động mang tính biểu tượng, mời gọi sự tĩnh lặng, sự bình an và trật tự trong tâm hồn trước khi nhận lãnh hồng ân của Thiên Chúa. Đó là sự chuẩn bị cần thiết cho một bữa tiệc thiêng liêng và vật chất.

Sau khi mọi người đã ngồi xuống, Chúa Giêsu cầm lấy bánh. Hai hành động tiếp theo vô cùng quan trọng và mang ý nghĩa sâu xa của Bữa Tiệc Thánh Thể sau này: Người tạ ơn và phân phát. Người ngước mắt lên trời, tạ ơn Thiên Chúa Cha. Bất cứ hành động nào của Chúa Giêsu cũng đều hướng về Thiên Chúa Cha, dạy chúng ta bài học về sự phụ thuộc, sự khiêm nhường và lòng biết ơn. Mọi ơn lành, mọi của ăn đều đến từ Thiên Chúa. Tạ ơn là hành động biến vật chất tầm thường thành hồng ân thánh thiêng, là cánh cửa mở ra cho quyền năng của Thiên Chúa hành động.

Và phép lạ đã xảy ra trong hành động phân phát. Bánh và cá được trao cho các môn đệ, rồi từ các môn đệ được trao tận tay đám đông. Dù Tin Mừng không mô tả chi tiết phép lạ, nhưng chúng ta biết rằng bánh đã cứ thế mà sinh sôi nảy nở, đủ cho tất cả mọi người. Điều quan trọng không phải là cách thức, mà là kết quả: tất cả đều được ăn no nê. Chúa Giêsu không chỉ thỏa mãn cơn đói thể xác của họ, mà còn thực hiện một dấu chỉ về Bữa Tiệc Thiên Quốc, nơi mọi nhu cầu của con người sẽ được thỏa mãn. Các môn đệ cũng được tham gia vào phép lạ, họ trở thành những người phân phát ân sủng của Thiên Chúa. Đây là sứ mạng của Giáo Hội: đón nhận ơn lành từ Chúa và phân phát nó cho thế giới. Chúng ta được mời gọi trở thành những “người phân phát” bánh cho đời, bánh của Lời Chúa, bánh của sự quan tâm, bánh của sự chia sẻ.

Điều kỳ diệu chưa dừng lại ở việc mọi người được ăn no. Chúa Giêsu còn truyền lệnh: “Thu gom những miếng còn lại, đừng để phí đi chút nào.” Lệnh truyền này cho thấy sự tôn trọng của Người đối với những món quà của Thiên Chúa. Sự dư dật của Thiên Chúa không có nghĩa là sự lãng phí. Họ thu gom được mười hai thúng đầy, biểu tượng cho sự trọn vẹn và dư tràn, gợi nhắc đến mười hai chi tộc Israel và mười hai Tông Đồ, hàm ý rằng ân sủng của Thiên Chúa là dành cho toàn thể Dân Người. Sự dư dật này khẳng định: khi chúng ta trao ban tất cả những gì chúng ta có, Thiên Chúa sẽ trả lại cho chúng ta không chỉ đủ, mà còn dư tràn, vượt quá mọi sự chúng ta mong đợi hay tưởng tượng.

Sau khi chứng kiến phép lạ, đám đông đã đi đến một kết luận: “Ông này thật là vị Ngôn Sứ phải đến thế gian.” Họ nhận ra quyền năng vĩ đại của Người, nhưng họ lại hiểu lầm mục đích của quyền năng đó. Họ muốn dùng quyền năng ấy để làm Người trở thành vua trần thế, một thủ lĩnh chính trị sẽ giải phóng họ khỏi ách thống trị của người La Mã và ban cho họ một cuộc sống vật chất sung túc mãi mãi. Đây là một sự hiểu lầm bi đát. Họ nhìn thấy dấu lạ, nhưng chưa nhìn thấy ý nghĩa sâu xa của dấu lạ. Họ muốn Bánh, nhưng muốn Bánh trần gian; họ muốn Vua, nhưng muốn Vua thế tục.

Chúa Giêsu biết rõ ý định của họ, và Người lập tức rút lui lên núi một mình. Người từ chối chiếc vương miện trần thế mà đám đông muốn đội lên đầu Người. Sứ mệnh của Chúa Giêsu không phải là thiết lập một vương quốc chính trị hay chỉ là giải quyết các vấn đề vật chất trước mắt, mà là ban cho con người Bánh Hằng Sống, Lời Hằng Sống, chính bản thân Người, để giải quyết cơn đói khát sâu thẳm nhất, đó là cơn đói khát sự sống đời đời, khát khao Thiên Chúa.

Bài giảng tiếp theo của Chúa Giêsu, mà chúng ta sẽ nghe trong những đoạn Tin Mừng sắp tới, sẽ làm sáng tỏ điều này: “Chính tôi là Bánh Hằng Sống.” Phép lạ hóa bánh và cá là một tiền dấu, một cánh cửa mở ra cho Mầu Nhiệm Thánh Thể. Nó cho thấy tình yêu vô điều kiện của Thiên Chúa, Đấng nuôi dưỡng dân Người trong sa mạc cuộc đời. Giống như Manna trong Cựu Ước, Bánh này là sự chuẩn bị để đón nhận Bánh đích thật, Bánh Thánh Thể.

Anh chị em thân mến, bài học từ năm chiếc bánh và hai con cá vẫn còn nguyên giá trị cho đời sống đức tin của chúng ta hôm nay. Chúng ta thường xuyên rơi vào tâm trạng của Philipe và Anrê: nhìn vào vấn đề và chỉ thấy sự giới hạn của chính mình. Chúng ta nhìn vào những thách thức của đời sống gia đình, công việc, hay sứ vụ truyền giáo, và thốt lên: “Ít ỏi quá, không đủ đâu!” Chúng ta thường giữ lại những điều nhỏ bé mình có—thời gian, tài năng, tiền bạc, sự kiên nhẫn—vì nghĩ rằng chúng chẳng đáng gì.

Nhưng Tin Mừng hôm nay mời gọi chúng ta hãy hành động như đứa trẻ vô danh kia: dâng hiến tất cả những gì mình có, dù là nhỏ bé nhất, cho Chúa Giêsu. Một lời cầu nguyện ngắn ngủi, một hành động bác ái âm thầm, một lời an ủi chân thành, một nụ cười trao tặng trong khó khăn, tất cả đều là “năm chiếc bánh và hai con cá” mà Chúa có thể nhận lấy, tạ ơn, và biến đổi thành nguồn ân sủng nuôi sống hàng ngàn người. Khi chúng ta quảng đại cho đi, chính Chúa sẽ gia tăng. Mọi sự trở nên vô tận khi đi qua bàn tay và lời chúc phúc của Người.

Chúng ta đang sống trong một thế giới đầy dẫy những cơn đói. Có cơn đói về vật chất, nhưng còn có cơn đói về tình thương, cơn đói về sự tha thứ, cơn đói về hy vọng. Là Kitô hữu, chúng ta được mời gọi trở thành những môn đệ, những người phân phát Lòng Thương Xót của Chúa. Đừng bao giờ đánh giá thấp sức mạnh của sự chia sẻ của bạn, dù nó có vẻ nhỏ bé và tầm thường đến đâu. Chính trong sự nghèo nàn của chúng ta mà quyền năng của Thiên Chúa được biểu lộ trọn vẹn nhất.

Chúng ta cũng cần cảnh giác với sự hiểu lầm của đám đông. Đừng tìm kiếm Chúa Giêsu chỉ vì những lợi ích trần thế: sức khỏe, tiền bạc, danh vọng. Nếu chúng ta chỉ muốn Chúa Giêsu là một “Vị Vua” ban phát của cải vật chất, chúng ta sẽ không bao giờ tìm thấy Người, vì Người sẽ luôn rút lui lên núi. Chúng ta phải tìm kiếm Người như là Bánh Hằng Sống, là nguồn cội của sự sống vĩnh cửu.

Xin cho mỗi người chúng ta, qua Lời Chúa hôm nay, biết can đảm dâng lên Chúa Giêsu những “của lễ nhỏ bé” của đời mình. Xin cho chúng ta luôn biết ngồi xuống trong sự tĩnh lặng, trong trật tự, để lắng nghe Lời Người và đón nhận Bánh Thánh Thể, nguồn sức mạnh vô tận để chúng ta có thể trở thành những người mang Tin Mừng, mang bánh và cá, mang sự sống và tình thương của Chúa đến với tất cả những ai đang đói khát xung quanh mình. Amen.

Lm. Anmai, CSsR