CHÚA NHẬT XXVIII THƯỜNG NIÊN

 Tin Mừng: Mt 22, 1-14 (hoặc Mt 22, 1-10)

BỮA TIỆC CỦA ÂN SỦNG VÀ CHIẾC ÁO CƯỚI TÂM HỒN

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu (Mt 22, 1-14)

Khi ấy, Đức Giêsu lại dùng dụ ngôn mà nói với thượng tế và kỳ mục rằng: “Nước Trời cũng giống như chuyện một vua kia mở tiệc cưới cho con mình. Nhà vua sai đầy tớ đi thỉnh các quan khách đã được mời trước, xin họ đến dự tiệc, nhưng họ không chịu đến. Nhà vua lại sai những đầy tớ khác đi, và dặn họ: ‘Hãy thưa với quan khách đã được mời rằng: Này cỗ bàn, ta đã dọn xong, bò tơ và thú béo đã hạ rồi, mọi sự đã sẵn sàng. Xin mời ông bà đến dự tiệc cưới!’ Nhưng quan khách không thèm đếm xỉa tới, lại bỏ đi: kẻ thì đi thăm trại, người thì đi buôn, còn những kẻ khác lại bắt các đầy tớ của vua mà sỉ nhục và giết chết. Nhà vua liền nổi cơn thịnh nộ, sai quân đi tru diệt bọn sát nhân ấy và thiêu hủy thành phố của chúng. Rồi nhà vua bảo đầy tớ: ‘Tiệc cưới đã sẵn sàng rồi, mà những kẻ đã được mời lại không xứng đáng. Vậy các ngươi đi ra các ngả đường, gặp ai cũng mời hết vào tiệc cưới.’ Đầy tớ liền đi ra các nẻo đường, gặp ai, bất luận xấu tốt, đều tập hợp cả lại, nên phòng tiệc cưới đã đầy thực khách. Bấy giờ nhà vua tiến vào quan sát khách dự tiệc, thấy ở đó có một người không mặc y phục lễ cưới, mới hỏi người ấy: ‘Này bạn, làm sao bạn vào đây mà lại không có y phục lễ cưới?’ Người ấy câm miệng không nói được gì. Nhà vua liền bảo đầy tớ: ‘Trói chân tay nó lại, quăng nó ra chỗ tối tăm bên ngoài, ở đó người ta sẽ phải khóc lóc nghiến răng! Vì kẻ được gọi thì nhiều, mà người được chọn thì ít.’”

BỮA TIỆC CỦA ÂN SỦNG VÀ CHIẾC ÁO CƯỚI TÂM HỒN

Phụng vụ Lời Chúa hôm nay mở ra trước mắt chúng ta một khung cảnh huy hoàng và tràn ngập niềm vui, đó là hình ảnh của một tiệc cưới. Trong truyền thống Kinh Thánh, tiệc cưới luôn là biểu tượng sống động nhất để diễn tả mối tương quan giao ước giữa Thiên Chúa và nhân loại, giữa Đấng Tạo Hóa và thụ tạo, và cụ thể hơn là giữa Đức Kitô và Hội Thánh. Khi Đức Giêsu dùng dụ ngôn tiệc cưới để nói về Nước Trời, Ngài không chỉ đơn thuần kể một câu chuyện xã hội, mà Ngài đang vén mở mầu nhiệm sâu thẳm nhất của trái tim Thiên Chúa: Một Thiên Chúa khao khát chia sẻ hạnh phúc, một Thiên Chúa của niềm vui, và một Thiên Chúa luôn đi bước trước để mời gọi con người vào trong sự hiệp thông trọn vẹn với Ngài. Bữa tiệc ấy đã được dọn sẵn, bò tơ và thú béo đã hạ rồi, mọi sự đã hoàn tất, chỉ còn thiếu một điều duy nhất, đó là sự hiện diện của các khách mời. Qua hình ảnh này, chúng ta nhận ra rằng Thiên Chúa không tạo dựng con người để sống trong cô độc hay đau khổ, nhưng là để dự tiệc, để hưởng nếm vinh quang và hạnh phúc vĩnh cửu. Lời mời gọi ấy không phải là một mệnh lệnh khô khan, mà là một tiếng gọi tha thiết của tình yêu.

Tuy nhiên, bi kịch của dụ ngôn, và cũng là bi kịch của lịch sử cứu độ, lại nằm ở thái độ của những người được mời. Khi các đầy tớ đến báo tin vui, phản ứng mà nhà vua nhận được không phải là sự háo hức, biết ơn, mà là sự thờ ơ lạnh lùng, thậm chí là sự khước từ tàn nhẫn. “Nhưng quan khách không thèm đếm xỉa tới, lại bỏ đi: kẻ thì đi thăm trại, người thì đi buôn”. Câu văn ngắn gọn nhưng lột tả trần trụi thực trạng của lòng người. Họ không từ chối vì ghét nhà vua, họ từ chối vì họ có những ưu tiên khác “quan trọng” hơn. Cái trại, cái nương, công việc buôn bán, những toan tính lợi lộc trần thế đã chiếm trọn tâm trí họ, khiến họ không còn chỗ cho lời mời gọi của ân sủng. Đây chính là cơn cám dỗ thường trực trong đời sống đức tin của mỗi chúng ta ngày hôm nay. Có lẽ ít khi chúng ta dám công khai chối bỏ Chúa, nhưng chúng ta thường xuyên khước từ Ngài bằng sự “không thèm đếm xỉa”. Chúng ta quá bận rộn. Chúng ta bận rộn với công việc mưu sinh, bận rộn với những tham vọng thăng tiến, bận rộn với những thú vui giải trí, và chúng ta để Chúa đứng bên lề cuộc đời mình. Tiếng chuông nhà thờ vang lên, nhưng tiếng ồn ào của phố chợ to hơn. Lời Chúa mời gọi trong lương tâm, nhưng những lo toan cơm áo gạo tiền đã bóp nghẹt tiếng nói ấy. Chúng ta biến những phương tiện sống (như ruộng nương, buôn bán) thành mục đích sống, và vô tình đánh mất đi mục đích tối hậu là sự hiệp thông với Thiên Chúa. Sự hờ hững đôi khi còn đáng sợ hơn cả sự chống đối, bởi nó ru ngủ lương tâm con người trong sự tự mãn của vật chất, khiến linh hồn dần dần tê liệt trước những thực tại thiêng liêng.

Nhưng dụ ngôn không dừng lại ở sự khước từ. Sự từ chối của nhóm người đầu tiên không làm thất bại kế hoạch của Thiên Chúa, trái lại, nó mở ra một chân trời mới của lòng thương xót bao la hơn, vĩ đại hơn. Nhà vua ra lệnh cho đầy tớ: “Các ngươi đi ra các ngả đường, gặp ai cũng mời hết vào tiệc cưới”. Đây là một cuộc cách mạng của tình yêu. Bữa tiệc Nước Trời không còn giới hạn trong một nhóm người “xứng đáng” theo tiêu chuẩn cũ, không còn dành riêng cho một dân tộc hay một giai cấp nào, mà mở rộng cho “bất luận xấu tốt”. Chi tiết “bất luận xấu tốt” thật sự gây chấn động. Thiên Chúa mời gọi cả những người thu thuế, những cô gái điếm, những kẻ bị xã hội ruồng bỏ, những người nghèo khổ nơi ngã ba đường. Điều này cho thấy tình yêu của Thiên Chúa là hoàn toàn nhưng không. Chúng ta được ngồi vào bàn tiệc Thánh Thể, được làm con cái Chúa không phải vì chúng ta đạo đức, thánh thiện hay xứng đáng hơn người khác, mà hoàn toàn do ân sủng và lòng thương xót của Ngài. Chính Chúa là người chủ động đi tìm, chủ động mời gọi khi chúng ta còn là những tội nhân. Phòng tiệc cưới đầy thực khách là hình ảnh của Giáo Hội, một cộng đoàn thu họp từ muôn dân, muôn nước, bao gồm cả những vị thánh và những tội nhân đang trên đường hoán cải.

Thế nhưng, ân sủng nhưng không không đồng nghĩa với ân sủng rẻ tiền. Phần sau của dụ ngôn đưa chúng ta đến một cảnh báo nghiêm khắc qua hình ảnh người không mặc y phục lễ cưới. Nhiều người có thể thắc mắc: Tại sao nhà vua lại khắt khe như vậy? Đã mời người ta từ ngoài đường vào, những người nghèo khổ, bất chợt, thì làm sao họ kịp chuẩn bị áo cưới? Theo phong tục Do Thái xưa, trong những bữa tiệc lớn của hoàng gia, chính chủ tiệc sẽ chuẩn bị sẵn y phục lễ cưới cho khách tại cửa ra vào để ai cũng được đồng phục và sang trọng như nhau. Vì thế, việc người này không có y phục lễ cưới không phải vì anh ta nghèo, không có tiền mua, mà là vì anh ta đã cố tình từ chối mặc chiếc áo mà nhà vua đã ban tặng. Anh ta muốn vào dự tiệc nhưng lại muốn giữ nguyên bộ dạng nhếch nhác, bụi bặm và theo ý riêng của mình. Anh ta muốn hưởng thụ ân huệ của nhà vua nhưng lại khước từ vinh dự mà nhà vua trao ban qua tấm áo. Điều này ám chỉ đến thái độ của những người Kitô hữu muốn hưởng ơn cứu độ nhưng lại không chịu hoán cải. Chúng ta đã được mời gọi gia nhập Giáo Hội, được lãnh nhận Bí tích Rửa Tội, nhưng đó mới chỉ là bước “được gọi”. Để “được chọn”, chúng ta phải mặc lấy “y phục lễ cưới”. Chiếc áo cưới ở đây chính là tâm tình sám hối, là nếp sống mới theo Tin Mừng, là mặc lấy chính Đức Kitô như thánh Phaolô đã dạy. Chúng ta không thể mang danh là người Công giáo, đi lễ, đọc kinh nhưng trong lòng vẫn đầy dẫy hận thù, ghen ghét, gian tham và dục vọng. Chúng ta không thể bước vào Nước Trời với “bộ quần áo cũ” của con người tội lỗi chưa được gột rửa.

Sự im lặng của người khách khi bị nhà vua chất vấn: “Này bạn, làm sao bạn vào đây mà lại không có y phục lễ cưới?” là một sự im lặng đáng sợ. Anh ta câm miệng vì anh ta không có gì để bào chữa. Anh ta biết rõ quy tắc, anh ta đã được trao cơ hội, nhưng anh ta đã phung phí nó bằng sự ngạo mạn hoặc lười biếng của mình. Hình phạt “bị quăng ra chỗ tối tăm” là một lời cảnh tỉnh mạnh mẽ cho mỗi chúng ta về trách nhiệm của tự do. Thiên Chúa tôn trọng tự do của con người đến mức Ngài chấp nhận để con người lựa chọn số phận của mình. Ân sủng luôn có sẵn, nhưng ân sủng đòi hỏi sự cộng tác. Đức tin không phải là một tấm vé bảo hiểm một chiều, mà là một mối tương quan sống động đòi hỏi sự đáp trả liên lỉ mỗi ngày. Mỗi ngày sống là một ngày chúng ta dệt nên chiếc áo cưới cho linh hồn mình bằng những sợi chỉ của bác ái, yêu thương, tha thứ và hy sinh. Nếu chúng ta chỉ hữu danh vô thực, nếu chúng ta chỉ là những Kitô hữu trên giấy tờ mà đời sống không có hoa trái của Thánh Thần, chúng ta cũng sẽ rơi vào tình trạng “được gọi thì nhiều mà được chọn thì ít”.

Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta xét lại thái độ sống đạo của mình. Chúng ta đang đứng ở đâu trong dụ ngôn này? Phải chăng chúng ta là những người đang mải mê với “ruộng nương, buôn bán” mà coi nhẹ Thánh Lễ, coi nhẹ giờ cầu nguyện? Hay chúng ta là những người đã vào phòng tiệc nhưng lại lười biếng không chịu mặc chiếc áo của sự đổi mới? Thiên Chúa vẫn kiên nhẫn chờ đợi, bàn tiệc vẫn dọn sẵn mỗi ngày qua Thánh Lễ, nơi Ngài hiến trao chính Thịt và Máu Mình làm lương thực cho chúng ta. Đừng để sự hờ hững làm nguội lạnh trái tim. Đừng để những toan tính trần gian che khuất tầm nhìn vĩnh cửu. Hãy trân trọng lời mời gọi của Chúa bằng cách sắp xếp lại thang giá trị của cuộc đời, đặt Chúa lên trên công việc, tiền bạc và vui thú. Đồng thời, hãy can đảm cởi bỏ con người cũ, cởi bỏ những thói hư tật xấu để mặc lấy tâm tình từ bi, nhân hậu, khiêm cung, hiền hòa và nhẫn nại của Đức Kitô. Chỉ khi đó, chúng ta mới thực sự trở thành những thực khách xứng đáng, hân hoan dự phần vào bàn tiệc vĩnh cửu mà Thiên Chúa đã dành sẵn cho những ai yêu mến Ngài. Xin Chúa ban cho chúng ta ơn khôn ngoan để nhận ra đâu là giá trị đích thực, và ơn can đảm để sống xứng đáng với ân huệ đức tin mà chúng ta đã lãnh nhận.

Lm. Anmai, CSsRa