Thứ Hai Tuần XXXIV Thường Niên

2Mcb 7,1.20-23.27b-29 (hoặc Kn 3,1-9); Rm 8,31b-39 (hoặc Kh 7,9-17); Lc 9,23-26 (hoặc Ga 17,11b-19)

TỪ BỎ CHÍNH MÌNH VÀ VÁC THẬP GIÁ MỖI NGÀY ĐỂ ĐƯỢC SỐNG ĐỜI ĐỜI

Trong bài Tin Mừng theo thánh Luca hôm nay (Lc 9,23-26), Chúa Giêsu đã nói một lời kêu gọi hết sức mạnh mẽ, không chỉ dành cho các môn đệ trực tiếp của Người, nhưng cho “mọi người”, tức là cho tất cả chúng ta – những ai tự xưng là Kitô hữu, những ai muốn bước theo Ngài và trở nên môn đệ của Ngài: “Ai muốn theo tôi, phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình hằng ngày mà theo.”

Câu nói này không chỉ đơn giản là một lời mời gọi, mà còn là một chuẩn mực căn bản, là con đường duy nhất để sống và thuộc trọn về Đức Kitô. Khi nghe đến cụm từ “từ bỏ chính mình và vác thập giá mình hằng ngày mà theo”, có lẽ phần đông chúng ta sẽ cảm thấy khó chấp nhận, bởi nó đụng chạm trực tiếp đến bản năng tự vệ và yêu mình nơi mỗi người. Tuy nhiên, chính trong sự từ bỏ ấy lại chất chứa một mầu nhiệm sâu xa của tình yêu và sự sống thật. Trước hết, “từ bỏ chính mình” không có nghĩa là tự hạ thấp bản thân, hay phủ nhận những giá trị chân chính nơi con người.

Trái lại, đây là một hành vi can đảm để thoát ra khỏi cái tôi ích kỷ, đầy đòi hỏi và kiểm soát, để mở lòng đón nhận Thiên Chúa và tha nhân. Bởi vì chỉ khi nào con người thôi quay cuồng với bản thân, thôi đặt mình làm trung tâm, thì lúc ấy họ mới có thể mở mắt để nhìn thấy tha nhân, mở tai để nghe tiếng Chúa, và mở lòng để sống yêu thương thật sự. “Từ bỏ chính mình” là chấp nhận đi ngược dòng với lối sống hưởng thụ, chạy theo danh vọng, tiền bạc, quyền lực; là dám để cho Tin Mừng trở thành ánh sáng hướng dẫn mọi chọn lựa, quyết định trong đời sống. Đó là hành trình liên lỉ mỗi ngày, chứ không phải chỉ là một lần dứt khoát.

Tiếp đến, “vác thập giá mình hằng ngày mà theo” cũng là một đòi hỏi khó khăn không kém. Thập giá, trong bối cảnh thời Chúa Giêsu, không phải là biểu tượng tôn giáo, nhưng là công cụ hành hình tàn bạo nhất. Khi Chúa Giêsu mời gọi các môn đệ vác thập giá mình, Người đang ám chỉ đến sự từ bỏ, chịu đau khổ, và có thể là cái chết – nhưng không phải vì vô nghĩa, mà vì tình yêu và sự sống đời đời. “Thập giá mình” không giống với “thập giá người khác”.

 Mỗi người có thập giá riêng: đó có thể là bệnh tật, là hoàn cảnh gia đình éo le, là nỗi cô đơn, là sự phản bội, là công việc không thuận lợi, là sự hiểu lầm trong cộng đoàn, là những cám dỗ nội tâm… Nhưng điều quan trọng là Chúa không bắt chúng ta vác thập giá một mình. Chính Người đã đi trước, đã vác thập giá cho đến cùng, và mời gọi ta bước theo Người trong hành trình ấy, để hiệp thông với cuộc thương khó của Người mà đạt đến vinh quang phục sinh. Bởi vậy, lời mời gọi “vác thập giá mình hằng ngày mà theo” không phải là lời kêu gọi chấp nhận đau khổ cách mù quáng, nhưng là lời mời gọi gắn bó với Chúa Giêsu, biến đau khổ thành tình yêu, và hiến dâng nó như một hy lễ cứu độ.

Lập luận tiếp theo trong bài Tin Mừng càng làm rõ hơn tính cách quyết liệt của sự chọn lựa theo Chúa: “Ai muốn cứu mạng sống mình thì sẽ mất; còn ai liều mất mạng sống mình vì tôi thì sẽ cứu được mạng sống ấy.” Chúa Giêsu không lên án những ai yêu quý sự sống, nhưng Người cảnh báo rằng nếu ta chỉ cố gắng giữ lấy sự sống theo kiểu thế gian – nghĩa là một cuộc sống đầy đủ, an toàn, được người đời kính trọng – thì rốt cuộc ta lại mất chính sự sống thật, sự sống đời đời. Ngược lại, nếu ta dám hy sinh, dám cho đi, dám chấp nhận thua thiệt, thiệt thòi vì danh Chúa và vì tình yêu, thì chính lúc đó ta lại tìm được sự sống đích thực – một sự sống vượt qua cái chết và trường tồn trong Thiên Chúa. Câu hỏi vang vọng: “Người nào được cả thế giới mà phải đánh mất chính mình hay là thiệt thân, thì nào có lợi gì?” là một lời chất vấn thẳng thắn cho mọi người: trong khi chạy theo những thành công, danh vọng, tài sản, quyền lực, ta có chắc rằng ta vẫn giữ được linh hồn mình, vẫn trung thành với Chúa, vẫn sống đúng với phẩm giá con cái Thiên Chúa? Còn nếu không, thì dù có được cả thế giới, tất cả cũng trở thành phù vân, vì sẽ có một ngày ta phải rời khỏi nó, để đối diện với Đấng mà ta từng theo hay từng chối bỏ.

Câu cuối cùng trong đoạn Tin Mừng hôm nay mang một tính chất cảnh tỉnh mạnh mẽ: “Ai xấu hổ vì tôi và những lời của tôi, thì Con Người cũng sẽ xấu hổ vì kẻ ấy, khi Người ngự đến trong vinh quang của mình, của Chúa Cha và các thánh thiên thần.” Có lẽ không ít lần trong đời, ta cảm thấy khó xử khi phải sống đức tin giữa xã hội tục hóa: ngại làm dấu Thánh Giá nơi công cộng, e dè nói về Chúa Giêsu với người thân không cùng niềm tin, tránh né các giáo huấn của Giáo Hội khi chúng không “được lòng” dư luận… Nhưng Chúa không chấp nhận một đức tin nửa vời, một thái độ theo Chúa mà sợ bị mất mặt. Theo Chúa là dám sống thật, dám làm chứng, dám chọn lựa khác người – vì biết rằng phần thưởng không ở đời này, mà ở nơi Người “ngự đến trong vinh quang”.

Trong đời sống đức tin hằng ngày, sứ điệp của bài Tin Mừng hôm nay mời gọi mỗi người tín hữu sống một lối sống từ bỏ, hy sinh và can đảm làm chứng cho Chúa. Trong một xã hội ngày càng đề cao cái tôi, tự do cá nhân và sự thành công trần thế, lời mời gọi “từ bỏ chính mình” dường như ngược lại với tất cả. Nhưng đó lại chính là con đường của sự trưởng thành tâm linh và tình yêu đích thực.

Người tín hữu hôm nay được mời gọi không chỉ sống đạo trong nhà thờ, nhưng sống Tin Mừng giữa đời – bằng sự công chính trong công việc, sự trung tín trong đời sống hôn nhân, sự yêu thương trong gia đình, sự chân thật trong các mối quan hệ, sự can đảm khi phải bảo vệ lẽ thật dù có bị hiểu lầm. “Vác thập giá hằng ngày” không là gì xa vời, mà là kiên trì làm những điều nhỏ bé trong yêu thương: hy sinh giờ nghỉ để giúp người khác, tha thứ khi bị xúc phạm, nở nụ cười khi lòng đầy mệt mỏi, chịu thiệt thòi vì sống đúng nguyên tắc. Khi sống như thế, ta đang từng bước nên giống Chúa, đang biến cuộc sống đời thường thành thánh thiện. Đồng thời, ta cũng không sống trong ảo tưởng rằng cứ giữ đạo là đời sẽ bình an, công danh thuận lợi. Có những lúc ta phải chọn giữa danh vọng và công bằng, giữa sự an toàn và trung thành với đức tin. Chúa không hứa sẽ làm mọi sự dễ dàng, nhưng Ngài hứa luôn đồng hành, nâng đỡ và ban sự sống đời đời cho những ai trung tín. Chúng ta cũng cần xét lại xem liệu mình có đang “xấu hổ vì Chúa” không? Có thể là khi ta im lặng trước những bất công để giữ yên vị trí, khi ta thỏa hiệp với điều sai để giữ lợi ích, khi ta lặng thinh trước sự sai trái vì sợ bị mất lòng. Nhưng nếu không dám sống cho Chúa hôm nay, thì làm sao ta có thể hy vọng được Người đón nhận trong ngày Người trở lại trong vinh quang? Vì thế, sống niềm tin hôm nay là chấp nhận đi con đường nhỏ hẹp, lội ngược dòng, dám khác biệt – nhưng là để nên giống Chúa Giêsu, Đấng đã vì yêu mà từ bỏ mọi sự, vác thập giá vì nhân loại, chết để ta được sống, và phục sinh để mở đường cho ta đến sự sống đời đời. Ước gì mỗi người chúng ta biết đáp lại lời mời gọi yêu thương nhưng cũng đầy thách đố ấy, để nhờ đó, chúng ta không chỉ là người “mang danh” Kitô hữu, mà thật sự là môn đệ của Chúa, sẵn sàng bước theo Người mỗi ngày với cả trái tim yêu mến, dù phải từ bỏ, vác thập giá, và liều mất cả mạng sống trần thế để đạt được phần thưởng không hư nát là chính sự sống đời đời trong vinh quang Thiên Chúa. Amen.

Lm. Anmai, CSsR