CHÚA NHẬT IV MÙA CHAY (Lc. 15, 1- 3. 11- 32)

Triết lý Đông Phương nói đến tam độc, đó là ba thứ có thể làm hại đến tâm hồn con người : THAM, SÂN, SI .

THAM là tham lam. Ham muốn thái quá. Đắm say, thích thú, muốn có những thứ mình ưa thích như tiền tài, sắc đẹp, danh vọng v.v… Lòng ham đó chẳng hề biết chán, càng được thì càng ham. Tham cho mình, rồi tham cho cả bà con quyến thuộc, quốc gia, xã hội của mình. Cũng vì lòng tham, mà nhân loại tranh giành, giết hại lẫn nhau. Kẻ tham lam lại còn hay ghen ghét những người thành đạt. 
SÂN là cơn giận, lòng giận dữ, nóng nảy, thù hận khi không vừa lòng, không được thỏa thích như ý muốn. Bất bình vì bị xúc phạm, nhân đó làm những chuyện sai trái. Sau cơn giận thời giữ lại lòng oán ghét tìm dịp mà trả thù.   
SI là si mê, vô minh, ngu tối. Người vô minh không sáng suốt, không suy xét hiểu biết đúng lẽ phải, đúng sự thật để phán đoán việc hay dở, tốt xấu, lợi hại v.v… nên mới làm những điều tội lỗi, có hại cho mình và người. Si, vô minh theo thế tục gọi là “dại” hay “ngu”. Vô minh che lấp tâm trí, làm cho con người không còn nhìn thấy được những chất bợn nhơ đang gậm nhấm từ bên trong con người khiến các thói hư tật xấu ấy sẽ tăng dần và cuối cùng đưa con người vào con đường tội lỗi triền miên.

Bài Tin mừng hôm nay với dụ ngôn “Người cha nhân hậu” có lẽ chúng ta đã nghe, đã đọc, đã hiểu khá nhiều lần với nhiều ý nghĩa rất hay, rất sâu sắc về tình thương bao la của Thiên Chúa. Ở đây, xin mời quý vị cùng suy nghĩ về hình ảnh một nhân vật ít được suy gẫm đến đó là người anh cả với tam độc : THAM , SÂN, SI.

Người con cả luôn sống kề cận bên cha, chịu cực chịu khổ, nghe lời cha, không dám trái lệnh cha. Mặc dù không dám nói, nhưng anh cũng đang muốn sống theo ý riêng mình, anh cũng đang mong cha trả công cho mình, anh cũng đang muốn có chút lợi lộc riêng tư, cũng muốn vui vẻ với các “chiến hữu” với món thịt dê, thế nhưng anh không dám nói. Đó là THAM.

Khi về nhà nhìn thấy mọi người ăn uống đàn ca nhảy múa, anh gọi người đầy tớ ra để hỏi sự việc gì xảy ra. Sau khi biết đó là do bởi người em đã về nên cha anh vui mừng. Anh liền nổi giận không vào nhà. Một sự nổi giận mang màu sắc của ghen ghét, bất bình. Đó là SÂN

Thực ra, người anh cả cũng chỉ là một cái máy sống bên người cha, một cái máy để làm việc chứ không phải là một người con đối với cha. Anh ta thốt lên một câu dường như xác nhận anh không phải là người trong gia đình :” Còn thằng con của cha kia. . .” Thằng con của cha, không phải là em của anh ta sao ? Anh ta không muốn chấp nhận người em của mình, anh ta cũng không muốn vào nhà cha của mình. Anh ta bực tức, nổi nóng vì ý muốn riêng tư không thực hiện được: nào là không có con dê để ăn mừng với những bạn bè riêng tư, nào là không nhìn thấy cha trả ơn vì những công lao anh ta đã làm cho cha. Giờ đây anh kể công với cha mình để không chấp nhận người em. Đó là SI.

Người cha ôn tồn xác nhận: ” Con luôn sống bên cha, mọi sự của cha đều là của con. Chúng ta phải vui mừng vì em con đã chết nay sống lại, đã mất nay lại tìm thấy” (câu 31,32). Một người cha không chỉ yêu thương kẻ tội lỗi biết quay về, mà còn biết răn bảo những kẻ u mê “tham, sân, si”.

Chúng ta là những người luôn nghĩ rằng chúng ta sống kề cận bên Chúa, luôn tuân phục và làm việc theo ý của Chúa. Nhưng chúng ta là một cái máy làm việc hay là một người con ? Chúng ta tuân giữ luật lệ, đọc kinh, dự lễ, và những việc đạo đức khác nữa. Vậy mà trong đời sống hằng ngày, chúng ta lại khó chịu với những người bên cạnh mình, khi thấy họ được ưu đãi cách này hay cách khác. Chúng ta tìm cách loại trừ họ bằng những lời nói hành, nói xấu, bằng những cử chỉ, những hành động làm cho danh tiếng của họ bị giảm sút. Chúng ta chỉ nhìn thấy được những sai phạm của người khác, còn chính chúng ta, thì tự cho mình là tốt đẹp, là ngay chính.

Thế nhưng, nếu chúng ta chịu để tâm chút thì coi chừng, chúng ta chỉ là một con rôbô làm việc, vì con tim chúng ta đã chết từ lâu. Người cha nhân hậu của chúng ta, Thiên Chúa yêu thương của chúng ta đã nhiều lần đến cạnh bên, nài nỉ chúng ta vào nhà, nài nỉ chúng ta vui mừng với Ngài vì những người anh em bên cạnh. Nhưng chúng ta vẫn bực tức khó chịu, vẫn có những lời chua cay, vẫn có ý muốn loại trừ để chiếm phần lợi về mình.. Như vậy tâm trạng của người con cả không ở đâu xa, mà ở ngay trong con người yếu hèn của chúng ta. Như vậy chiến tranh không phải ở đâu trên thế giới, cũng không phải ở Trung đông, ở Nam tư hay ở Châu Phi, Thái Lan, Ukraine… mà ở ngay trong chính bản thân của chúng ta. Vì chúng ta chưa biết chấp nhận người anh em trong cuộc sống, người anh em ở ngay bên cạnh và trước mắt chúng ta.

Lạy Chúa xin thứ tha tội lỗi của chúng con.